Thứ Tư, ngày 23 tháng 7 năm 2014

241/ CHUNG TAY GIẢM THIỂU TÁC HẠI BAO BÌ NI LÔNG

BÀI  DỰ THI
VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN
GIẢI QUYẾT CÁC TÌNH HUỐNG THỰC TIỄN

Bài đạt giải ba cấp quốc gia năm học 2013-2014


        Nguyễn Thị Tỉnh ,Thái nhật Hà ,Nguyễn Nguyên Mẫn 
Học sinh lớp 8/1 Trường THCS Nguyễn Hiền Phú Ninh 

CHUNG TAY  GIẢM THIỂU TÁC HẠI  BAO BÌ NI LÔNG
  1/TÌNH HUỐNG: ĂN XÔI BỊ NGỘ ĐỘC
           Câu chuyện xảy ra ở trường
           Hôm ấy, Lan vì dậy muộn sợ đi lao động trễ nên bạn ấy bảo mẹ gói xôi vào bao nilon xách vào lớp ăn cho kịp giờ. Nhưng vì trống vào lớp đã vang lên, đến giờ truy bài 15’ nên Lan cất vội vào hộc bàn. Thấy thế, Quyên- bạn ngồi bên cạnh Lan bảo:
         -Lan ơi, xôi còn nóng lắm, sao cậu không ăn mà lại cất kẻo nguội mất đấy!
         -Thôi kệ, sắp vào lớp rồi mà!- Lan đáp.
         Thế rồi tiết học bắt đầu, đến giờ ra chơi, vì đói bụng, Lan vội đem ra ăn. Mãi tiết học cuối cùng, Quyên ngồi bên cạnh thấy Lan có vẻ mệt, lại buồn nôn, người vã mồ hôi, tái mét đi. Quyên thưa ngay với cô giáo, Lan được đưa đến y tế trạm xá. Theo kết luận của bác sĩ, Lan bị ngộ độc thực phẩm. Sau khi được điều trị và uống thuốc, hai hôm sau Lan khỏe và đến trường được. Lan nói với Quyên:
        -Quyên ạ! Mình cũng không hiểu tại sao mình chỉ ăn nắm xôi thôi mà cũng bị ngộ độc nhỉ?
       Quyên nhỏ nhẹ:
         -Lan ạ, bạn không biết đó thôi, tại cậu bỏ thức ăn còn nóng vào bao bì nilon nên phẩm màu từ bao ni lông cùng với  chất nhựa sinh ra chất độc ảnh hưởng đến sức khỏe, gây ngộ độc đấy.
       Lan ngạc nhiên:
          - Thế cơ à, vậy mà bấy lâu nay mình không hay biết, mình nhớ ra rồi bài Thông tin về ngày trái đất năm 2000 đã cho mình biết về tính chất độc hại của bao bì ni lông.
          Câu chuyện là thế đó. Chúng ta không thể thờ ở trước một vấn đề môi trường và sức khỏe đang tác động đến chính đời sống hằng  ngày của chúng ta và cả tương lai mai sau.
          Vậy bao bì nilon vì sao lại có tác hại và có tác hại như thế nào, chúng ta hãy cùng tìm hiểu và nghiên cứu giải pháp để giảm thiểu tác hại của chúng các bạn nhé!
    2/ MỤC TIÊU GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG
         Thứ nhất: Trước hết để chính Lan và ngừơi  thân của Lan cũng tất cả mọi học sinh trong trường cùng gia đình  hiểu rõ về tác  hại của bao bì ni lông mà có cách sử dụng giảm thiểu tác hại của chúng.
         Thứ hai:  Nhằm hiểu sâu hơn về kiến thức các môn Sinh học, Hóa học, Công nghệ, Mĩ thuật, Địa lí, Vật lí, Giáo dục công dân, Anh văn,…tăng kỹ năng vận dụng các  kiến thức từ sách vở và thực tế đời sống.        
         Thứ ba: Tạo thành cuộc tuyên truyền rộng lớn thông qua nhà trường và mạng xã hội rèn nhiều  kĩ năng sống, nâng cao ý thức cho mỗi học sinh chúng ta về cộng đồng và  góp phần thiết thực giảm thiểu tác hại của bao bì ni lông làm cho môi trường ngày càng sạch đẹp.

       3/TỔNG QUAN  CÁC NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN VIỆC GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG .
         a/Thành lập nhóm nghiên cứu:
         Gồm 3 thành viên:Nguyễn Thị Tĩnh, Thái Nhật Hà, Nguyễn Nguyên Mẫn (học sinh  lớp 8/1)
         b/ Tiến hành nghiên cứu: Bằng các phương pháp:
         - Thu thập thông tin, tìm hiểu tư liệu liên quan: Tìm hiểu thông tin qua sách báo, mạng xã hội
         - Thống kê: thống kê con số bao nị lông và số tiền tốn kém cho việc không biết dùng lại bao ni lông.
         - Tích hợp: Tích hợp  những  điều đã biết, đã học, kiến thức  liên môn  với thực tế đời sống.
         - Phân tích,đánh giá: Phân tích cụ thể các mặt tác hại ; bày tỏ quan điểm về vấn đề.      
        c/Tổng hợp nghiên cứu và đề ra giải pháp :
         -Vận dụng kiến thức liên môn để nghiên cứu và  giải quyết tình huống:
           + Môn Ngữ Văn: Nắm các kĩ năng viết văn Kể chuyện, Thuyết minh, Nghị luận  để viết bài. Bài thuyết trình  có bố cục rõ ràng ,diễn đạt mạch lạc ,lập luận chặt chẽ …
           + Môn Lịch sử: Biết được nguồn gốc ra đời của bao nilon.Kế thừa nền nếp sinh hoạt lâu đời trước ki có bao ni lon.         
           + Môn Toán:Thống kê và tính tỉ lệ số người số bao ni lon sản xuất tiêu dùng ,thải ra môi trường.
             + Môn vật lí: Tính chất Vật lí của tủi ni lon, khó phân hủy nhưng có thể  tái sử dụng vào các mục đích khác.
           + Môn công nghệ:Bao nilon có tính cách điện  có thể dùng để nối mạch điện trong gia đình khị bị hở
           + Môn Hóa:Biết được ảnh hưởng nghiêm trọng khi đốt nilon khí nilon có dẫn khí lưu huỳnh  và khi nilon có tác dụng với  axit sunfuric.
           + Môn sinh: Biết được ảnh hưởng của túi ni lon đối với môi trường sinh học,đối với sức khỏe con ngừơi.
           + Môn  Công dân: Giáo dục ý thức về sử dụng và thải bỏ túi ni lon
          + Môn Mĩ thuật, mônÂm nhạc: Một bức tranh,một bài hát một tiết mục biểu diễn thời trang cũng có thể góp phần tuyên truyền: lên án, phê phán kêu gọi mọi người có ý thức về việc giảm thiểu và tái sử dụng nilon.
         + Môn Tin học : Sử dụng mạng, soạn  bài tuyên truyền bằng phần mềm Microsoft Powerpoint     
         d/ Nội dung nghiên cứu những vấn đề liên quan đến việc giải quyết tình huống
-Tìm hiểu chung về  Bao ni lon:
          Bao ni lon – một tên gọi hết sức quen thuộc và gần gũi. Vậy bao ni lon là gì? Đó là một loại túi nhựa có tính chất là bền dẻo, mỏng nhẹ, và tiện dụng.Nó được dùng để đóng gói các lương thực thực phẩm, đồ chơi, các vật dụng khác.
         Bao ni lon có lịch sử  cũng đã từ rất lâu. Thời xưa, ông cha ta đi đâu hay mùa gì đều mang bên mình một mảnh vải khi quấn lại thành một chiếc tay nải, có khi quên mang theo túi vải thì phải mang đồ về rất khó khăn và khổ sở. Chính vì thế bao ni lon ra đời để phục vụ nhu cầu cuộc sống của con người.
         -Tình hình sử dụng bao nilon:
        Bao ni lon ra đời là sản phẩm của cả dây chuyền sản suất túi nhựa tiên tiến và  hiện đại. Người ta có thể chế tạo ra nhiều loại bao kích cỡ khác nhau màu sắc khác nhau rất tiện dụng và cũng rất bắt mắt.
          Và túi nilon đã trở nên quen thuộc trong đời sống con người: mẹ đi chợ về, những bó rau, những bịch dưa muối, dưa cà đều được gói gọn trong những chiếc túi nilon. Từ những khu thương mại lớn, những siêu thị đến những của hàng, kể cả nơi bán cháo dinh dưỡng cho trẻ em, những gánh hàng rong, những gói hàng của họ đều bọc trong chiếc túi nilon. Đến những căn-tin của các trường học, cũng dễ bắt gặp vỏ bao bì nilon trên hàng kẹo bánh.
         Trong công nghệ bao ni lon cũng có một ưu điểm là làm cách khi nối hai đoạn dây với  nhau.Vì thế để đỡ tốn kém mua dây điện mới, khi dây điện bị đứt, nhiều người nối lại và quấn bao ni lông quanh mạch hở để đảm bảo an toàn trong quá trình sử dụng.
        Theo một số thống kê gần đây cho biết: Mỗi phút trên thế giới có hơn 1 triệu túi ni-lông được sử dụng. Trung bình mỗi gia đình Việt Nam dùng khoảng 10 túi ni-lông/ngày. Mỗi ngày cả nước ta thải ra môi trường trên 800 tấn nhựa và túi nilon, con số này đã không ngừng tăng lên.       
- Tác hại của bao nilon:
         Có thể nói túi nilon như một sản phẩm tất yếu trong đời sống rất lớn nhưng mọi người không hề biết rằng: bao bì nilon có những tác hại rất lớn đến môi trường và sức khỏe con người.       
          + Nguyên nhân dẫn đến tác hại của túi nilon:
            Vậy vì sao túi ni lông có tác hại? Nguyên liệu để làm ra,chủ yếu là dầu mỏ, khí đốt và các chất phụ gia, kim loại nặng, phẩm màu… là những chất cực kì nguy hiểm tới sức khỏe và môi trường sống của con người, do đó trong quá trình sản xuất nó sẽ tạo ra khí CO2 làm tăng hiệu ứng nhà kính, gây ô nhiễm không khí, làm phá hủy tầng ozon, thúc đây biến đổi khí hậu toàn cầu.
          Không những thế, theo như các nhà khoa học, túi nilon được làm từ những chất khó phân hủy như plastic, khi thải ra môi trường phải mất từ 500 năm, thậm chí đến 1000 năm thì mới phân huỷ hoàn toàn.
        +Tác hại đối với môi trường:
         Đi kèm với việc khó phân hủy, bao bì nilon khi vùi trong đất còn làm cản trở quá trình sinh trưởng của các loại thực vật, sự phát triển của cỏ dẫn đến hiện
    
 tượng xói mòn đất đai, làm cho đất bạc màu, không tơi xốp, kém chất dinh dưỡng.
        Bao bì nilon còn tàn phá thiên nhiên, túi nilon khiến đất không giữ được nước, đất không giàu khí  ôxi, chất   dinhdưỡng. Cây trồng trên đất không  thể phát triển vì không thể chuyển nước và chất dinh dưỡng cho cây, ảnh hưởng đến sự phát triển hệ sinh thái.       

           Không chỉ dừng lại ở đó, khi rơi xuống cầu cống, hồ đập thoát nước, bao bì nilon làm tắc nghẽn các đường ống dẫn nước, tăng khả năng ngập lụt của các đô thị vào mùa mưa. Các  bao bì nilon còn gây ô nhiễm nguồn nước, đặc biệt là nguồn nước ngọt trong khi thế giới đang đứng trước nguy cơ thiếu nước ngọt trầm trọng.                     
        Bao bì nilon còn hủy hoại sinh vật khi bị trôi xuống hồ, biển còn làm chết các sinh vật nuốt phải, khi chết sẽ nổi lênh đênh trên mặt nước cũng sẽ gây ô nhiễm nguồn nước. Mà người ta vẫn thường bao bao bì nilon là chất thải gây “ô nhiễm trắng”.      
        
       Bao bì nilon ngày càng được thải ra nhiều hơn, tụ tập về các thành phố lớn, các công viên, các khu đô thị cùng với sự xử lí không phù hợp chất thành bãi gây mất mĩ quan nơi công cộng, ứ đọng nước thải hôi thối. những du khách nước ngoài sẽ đánh giá như thế nào khi chứng kiến việc bao bì nilon xả  ra vô ý thức!?
         + Tác hại đối với con người:
         Bao bì nilon không chỉ tác hại lớn đến môi trường mà còn ảnh hưởng đến sức khoẻ của con người. Bởi bao nilon được làm từ dầu mỏ và khí đốt nên khi đốt chúng sẽ sinh ra khí đioxin và fura gây ngộ độc, nôn ra máu, ảnh hưởng tuyến nội tiết, gây ung thư, giảm khả năng tiêu hoá…Đặc biệt, trong một số loại túi nilon có lẫn lưu huỳnh, dầu hoả nguyên chất khi đốt gặp hơi nước sẽ tạo thành axit sunfuric dưới dạng mưa axit có hại cho phổi khi hô hấp, gây viêm phổi, tắc nghẽn đường hô hấp, ho lao…Có loại nilon bền dai có thể khiến thực phẩm nhiễm các kim loại như chì, clohyđric gây ung thư phổi.
         Nhiều người vẫn vô tư sử dụng bao bì nilon mà không hề biết rằng: ở nhiệt độ 70-80°C, các chất phụ gia sẽ hoà tan vào thực phẩm. Chất phụ gia hoá dẻo TOCP(triortho oesylphosphat) có thể làm tổn thương và làm thái hoá thần kinh ngoại biên và tuỷ sống. chất BBP có thể gây độc cho tinh hoàn và gây ra một số dị tật bẩm sinh. Túi nhựa có thể chứa DOP (dioctin phatalat) cực độc, ảnh hưởng đến cơ quan sinh dục, thay đổi giới tính: bé trai bị nữ tính hoá, vô sinh nam, bé gái dậy thì quá sớm. Trong túi nilon còn chứa chất polymer là loại chất khó phân huỷ không gây tử vong mà tích lại trong cơ thể gây đầy bụng, khó tiêu, chán ăn…
       Theo PGS.TS Nguyễn Thị Lâm, Viện Dinh dưỡng Quốc gia: Cũng có một số túi nilon làm từ chất dẻo không độc hại nhưng phân tử đơn lẻ của chất này lại có khả năng gây ung thư. Đấy là chưa kể đến khả năng các loại túi này bị nhiễm vi sinh vật do không qua quá trình khử trùng và bảo quản khoa học.

                                    
  - Tình hình nhận thức của ngừời  dân ở địa phương:
           Chúng em đã điều tra trên 500 hộ gia đình của học sinh trường THCS Nguyễn Hiền trên địa bàn huyện Phú Ninh về  hiểu biết của người  lớn trong gia đình về tác hại của bao ni lông (do nhóm chúng em lập phiếu điều tra) thì kết quả là :
            +  280  gia đình ( 56% )  biết về tác  hại của bao nilon nhưng chưa có ý thức giảm thiểu trong việc dùng nó.
             +  120  gia đình  ( 24 % ) có biết nhưng còn mơ hồ.
             +  100  gia đình ( 20%)   hoàn toàn không biết tác hại của bao bì nilon.
         Những con số này cũng đã nói lên nguyên nhân việc sử dụng bao nilon ngày càng gia tăng gióng lên hồi chuông báo động về môi trường sống bị ô nhiễm.

      4/ GIẢI PHÁP GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG:
         Để giải quyết tình huống trên cần có nhiều giải pháp sâu rộng, toàn diện. Nhóm chúng em xin được đề nghị một số giải pháp  sau:
          *Xã hội
         Thông qua các cơ quan truyền thông tăng cường giáo dục, tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho mọi người hiểu được tác hại của túi nilon đối với môi trường và sức khoẻ con người cũng như sinh vật.
         - Đưa vấn đề túi nilon vào các buổi hội họp của mọi tầng lớp thuộc các ngành nghề khác nhau trong các cuộc họp ở tổ đoàn kết,ở địa phương theo từng tổ chức đoàn thể.
      -Vận động toàn dân sử dụng bao bì thay thế bằng các chất liệu dễ phân hủy hoặc không gây độc hại như bao bì ni lông; vận động các nhà máy, siêu thị, cửa hàng đi đầu trong việc hạn chế dùng túi nilon cho hoạt động sản xuất kinh doanh, tạo ra sức lan truyền rộng tới người tiêu dùng và khách hàng
     - Vận động và tạo điều kiện cho mọi người phân loại rác, tái sử dụng ni lông, đổi bao nilon (đã giặt sạch) lấy túi thân thiện với môi trường.
                                                     
       - Nêu cao khẩu hiệu về nội dung giảm thiểu tác hại bao bì ni lông ở nhiều nơi công cộng. Tổ chức lễ cam kết “ Không sử dụng túi ni lon” ở những nơi  có điều kiện thực thi.
                 
          - Đặt  thêm nhiều thùng rác ở nơi công cộng, đường sá đến tận các vùng nông thôn.
          - Đánh thuế môi trường đối với túi ni lông.Tăng giá túi ni lông để giảm sử dụng.  
           - Xử phạt những người sử dụng bao ni lông kinh doanh thực phẩm mà gây ngộ độc do thiếu ý thức và hiểu biết.Thưởng cho những người phát hiện hành vi vi phạm.
     * Nhà trường:
         - Đưa vấn đề này vào trong hoạt động thi tìm hiểu nhận thức thường xuyên để nâng cao ý thức, hành động của mỗi học sinh.
         - Tổ chức  nhiều cuộc cổ động với khẩu hiệu: “Một ngày không sử dụng bao bì nilon”, “Hãy cùng nhau giảm thiểu tác hại của bao bì ni lông”, cho học sinh lớp 8,9 làm truyên tuyền viên nhỏ tuổi đến các trường cấp I, các lớp 6,7 để cho các bạn nhỏ đều biết tác hại của việc sử dụng bao bì ni lông nhất là trong việc đựng thực phẩm.
           + Phát động cuộc thi vẽ tranh về môi trường, đặc biệt là về  ảnh hưởng của túi nilon. 
           + Cho học sinh làm “Kế hoạch nhỏ” thu gom bao ni lông sạch (đã dùng còn sạch hoặc giặt phơi khô) phân loại lớn nhỏ và liên hệ bán lại với  giá 50% so với  bao nilon mới cho những  người kinh doanh các mặt hàng dùng bao ni lon (không liên quan đến thực phẩm như điện dân dụng, phân bón, thuốc trừ sâu, thức ăn gia súc…)

      * Gia đình:
        - Hạn chế sử dụng bì nilon khi không cần thiết để giảm thiểu số túi nilon thải ra bên ngoài. 
        - Hạn chế và sử dụng túi nilon tiết kiệm và chỉ khi cần thiết, những túi sạch có thể giặt phơi và sử dụng lần nữa để tiết kiệm ngân quỹ của gia đình.
        - Loại bỏ thói quen sử dụng túi nilon, thay thế bằng những chất liệu khác như túi sinh thái, túi giấy dễ phân huỷ trong môi trường mà không mang chất độc hại, túi cói, túi xách làm từ các vật liệu nông sản như túi xách lục bình, túi mây…
        - Phân loại rác tại nguốn để thuận tiện cho việc xử lí.

5/ THUYẾT MINH TIẾN TRÌNH  GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG:
     -Sử dụng các tư liệu tham khảo sau:
          1.Sách giáo khoa cấp THCS các môn: Toán,Văn,Sinh,Vật lí,Hóa, Âm nhạc,công dân  …
         2. Các trang mạng xã hội.          
            + HộiAn.vn  http://hoian.vn/niem-vui-lan-theo-pho-moi-ngay/
            + Môi trường du lịch  http://moitruongdulich.vn/index.php
            + Trung tâm tư vấn và công nghệ môi trường  
         - Các phương pháp thực hiện:
   + Phương pháp đề nghị: Đề nghị các cấp có thẩm quyến, đề nghị nhà trường,gia đình.
   + Phương pháp tuyên truyền:  tuyên truyền trên mạng, tuyên truyền tai trường lớp.  
   + Phương pháp ứng dụng công nghệ thông tin: soạn nội dung tuyên truyền, sử dụng mạng internet để tuyên truyền.
           + Phương pháp trực quan (chụp hình ảnh hoạt động để tuyên truyền)
           + Phương pháp hợp tác: cùng nhau đoàn kết hợp tác,chia sẻ thực hiện
        - Tiến trình thực hiện:
          Từ tình huống  Lan bị ngộ độc xôi  từ bao ni lông,và cũng từ yêu cầu của cuộc thi vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết tình huống trong thực tiễn, nhóm chúng em đã có ý tưởng giải quyết vấn đề  từ tình huống thực tế này. Vì có những giải pháp đề nghị  vượt ngoài  khả năng của chúng em  xin được trình bày những việc làm mang tính giải pháp  phù hợp lứa tuổi và điều kiện hiện tại như sau:         
         Hoạt động 1 : Điều tra thực tê về nhận thức của mọi người về tác hại bao bì ni lon.
         Hoạt động 2: Đến nhà bạn Lan nói cho gia đình  bạn biết nguyên nhân của việc  bị ngộ độc là cho sử dụng bao ni lông để gói xôi còn nóng. Chính  ở nhiệt  độ cao phẩm màu và chất nhựa dẻo đã  đã phân giải  nhiều độc tố ảnh hương đến đường ruột của người  ăn vào, thậm chí tích lũy chất độc hại trong cơ thể gây ra bệnh ung thư.Vậy nên tuyệt đối không dùng bao ni lông để đựng thức ăn mà nên dùng lá, giấy gói.       
          Hoạt động 3:  Vận động lớp (hằng tuần) về tuyên truyền với gia đình về tác hại của bao ni lông nhất là nếu đem đựng thực  phẩm sẽ gây ảnh hưởng sức khỏe nghiêm trọng (qua câu chuyện bị ngộ độc của Lan). Bản thân thực hiện và vận động các bạn  nói với người thân  nên dùng giỏ, hộp, túi đi chợ để giảm việc sử dụng túi nilon, giặt rồi phơi bao nilon đã sử dụng để tái sử dụng.
         Hoạt động 4:  Vận động cả lớp (tranh thủ giờ sinh hoạt lớp) sáng tác thơ văn, cổ động tuyên truyền cho mọi người về tác hại của bao bì nilon. Cử bạn Thái Nhật Hà tuyên truyền ở lớp và các lớp khác về tác hại của bao bì nilon với  những tác phẩm văn, thơ ca, vè mà lớp sáng tác.
         Hoạt động 5: Tích cực tham gia lao động dọn  vệ sinh sân trường ,“Đoạn đường em chăm” và phân loại rác vào thứ hai đầu tuần.
         Hoạt động 6:  Nhóm cũng đã thiết kế một chương trình tuyên truyền 10 phút bằng phần mềm Microsoft Powerpoint mang tựa đề: “Hãy chung tay giảm thiểu tác hại của bao bì ni lông” và xin cô tổng phụ trách đội của trường cho nhóm thực hiện tuyên truyền trong tiết sinh hoạt lớp cuối  tuần ở các lớp khác.                     
           Hoạt động 7: Đề nghị hội đồng đội huyện cho nhóm thực hiện tuyên truyền ở các trường cấp 1 để các em nhỏ tuổi cũng biết về tác hại của việc sử dụng bao ni lông để phòng tránh.
   Hoạt động 8: Cử bạn Nguyễn Nguyên Mẫn lập một trang web http://vimoitruongsach.webnode.vn/ đăng bài, ảnh mà nhóm và lớp đã thực hiện để chia sẻ với mọi người những thông điệp môi trường với chủ đề: Hãy cùng giảm thiểu tác hại bao bì ni lông” qua  nhiều chuyên mục với những Tin tức, Hình ảnh, Sáng tác,Câu đố, Bài tập trắc nghiệm, Câu hỏi tình huống xoay quanh vấn đề thực trạng và giảm, tránh sử dụng bao bì nilon. Và sẽ dần dần nâng cấp để có được số người  truy cập chia sẻ ngày càng tăng.                 
     
 6/ Ý NGHĨA CỦA VIỆC GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG:
        
        Đây là một vấn đề thường thấy trong cuộc sống và khó giải quyết tận gốc và cũng khó thống kê được kết quả cụ thể . Tuy nhiên, khi thực hiện những giải pháp này, chúng ta sẽ nâng cao ý thức của mọi người trong việc nói không với bao nilon để góp phần giảm ô nhiễm môi trường,bảo vệ sức khoẻ của chính bản thân, gia đình và xã hội.
          Sau khi các cơ quan có thẩm quyền thuộc các cấp của nhà nước giải quyết tình huống bằng các giải pháp nêu trên thì mợi người,mọilứa tuổi, mọi ngành nghề ở mọi vùng miền sẽ hiểu sâu hơn về tác hại của bao bì ni lông để có ý thức giảm thiểu tác hại của nó. Môi trường sẽ sach đẹp hơn.
         Chúng ta thực thi các giả pháp sẽ hiểu sâu hơn về kiến thức các môn khác  tăng kỹ năng vận dụng các  kiến thức từ sách vở và thực tế đời sống.
         Việc làm này cũng giúp chúng ta có kĩ năng sống: hợp tác, đoàn kết, trình bày, ra quyết định, chia sẻ và  trở thành những tuyên truyền viên giỏi, có kinh nghiệm.
         Tuổi thơ có được một sân chơi  giao lưu lành mạnh bổ ích trên trang mạng cộng đồng. Đồng thời qua đó chúng ta biết ứng dụng công nghệ thông tin mạng vào đời sống một cách thiết thực, hiệu quả.        
         Qua việc sáng tác về chủ đề rèn khả năng học văn qua việc  biết phát huy khả  năng về sáng tác thơ, văn, ca dao… vào việc làm hữu ích.Việc làm này sẽ tạo nên tác động lớn đến nhận thức của tất cả mọi người để từ đó họ biến nhận thức thành hành động. .
         Ta cứ hình dung  mỗi gia đình mỗi ngày thường dùng 10 túi nilon mà biết dùng lại 5 chiếc thì một năm sẽ tránh  thải ra môi trường khoảng 3-5  kí bao và cả nước sẽ đỡ phải tốn kém mua 450 000 tấn bao ni lông với  số tiền  là gần 32  tỉ đồng. Một  số tiền không nhỏ rất cần cho biết bao người  còn sống trong cảnh ngộ khó khăn  mà phải chịu tốn kém tiền chữa bệnh vì nhiễm chất độc từ bao nilon. Và tất nhiên làm được như vậy sẽ giảm thiểu nhiều nguy cơ bệnh tật cho con người và cũng đỡ tốn kém cho việc xử lí loại rác khó phân hủy này.
         Một  ý nghĩa không thể có kết quả bằng những con số nhưng có thể khẳng định được. Đó là: Tuổi thơ rèn luyện  trở thành những con người biết sống vì mọi người “Sống là cho đâu chỉ nhận riêng mình”(Tố Hữu)
        Vì một ngày mai của quê hương đất nước và của hành tinh chúng ta, mong rằng  hành động: “Vì  một môi trường giảm thiểu tác  hại bao bì ni lon” sẽ được đồng tình, nhân rộng và sẽ đem đến những hiệu quả trước mắt và lâu dài. Các bạn ơi, hãy chúng tay vì “Môi trường sạch đẹp ”, vì “Ngôi nhà chung”của  chúng  ta các bạn nhé!







       

























  




   


Thứ Bảy, ngày 19 tháng 7 năm 2014

240/ Về đánh giá PISA


Khảo sát từ 4.959 học sinh Việt Nam 

Theo kết quả khảo sát PISA, Việt Nam đứng thứ 17 về toán toán học, thứ 19 về đọc hiểu và thứ 8 về khoa học. Tuy nhiên đây chỉ là kết quả thành tích mà 4.959 học sinh Việt Nam đạt được qua các bài kiểm tra PISA.

Sau khi làm bài kiểm tra xong, học sinh sẽ phải trả lời một phiếu khảo sát với 53 câu hỏi liên quan đến nhiều yếu tố trong quá trình học tập của học sinh như độ tuổi đến trường, giới tính, hoàn cảnh gia đình, môi trường học tập, cơ sở vật chất, trốn học, sự thích thú, khả năng tự tin của học sinh đối với các môn học…

Thông qua kết quả của phiếu khảo sát này sẽ cho thấy những vấn đề mà học sinh gặp phải trong quá trình học tập. Chẳng hạn như trường hợp của Đài Loan luôn nằm trong tốp các nước/vùng kinh tế có thành tích toán học cao nhất trong các kỳ khảo sát PISA nhưng thực chất khi phân tích phiếu khảo sát thì kết quả cho thấy đa số học sinh không thích thú với việc học môn toán.

Như vậy kết quả thành tích qua bài kiểm tra cũng chưa thấy được những vấn đề thật sự của giáo dục. Theo phân tích sơ bộ của OECD thì PISA Việt Nam thể hiện như sau:

Về thành tích chung, cả ba lĩnh vực toán học, đọc hiểu và khoa học, Việt Nam đều đứng trên mức trung bình của OECD. Tuy nhiên, tỷ lệ phần trăm học sinh đạt thành tích cao thì lại thấp hơn hoặc chỉ tương đương với trung bình của OECD.

Điều này cho thấy Việt Nam không có nhiều học sinh đạt thành tích cao nhưng cũng cho thấy không có khoảng cách quá xa giữa học sinh đạt thành tích cao và học sinh có kết quả thấp vì tỷ lệ phần trăm sinh viên đạt kết quả thấp khả quan hơn trung bình của OECD.

Thành tích toán học và khoa học của học sinh nam so với học sinh nữ cũng chỉ trong khoảng trung bình của OECD. Như vậy có sự khác biệt về thành tích học tập giữa nam và nữ (có 2.648 học sinh nữ và 2.311 học sinh nam tham gia khảo sát). Do vậy, giới tính trong giáo dục là một vấn đề của giáo dục Việt Nam.

Kết quả PISA cũng chỉ ra bối cảnh xã hội có sự ảnh hưởng đến thành tích học tập của học sinh. Khi bối cảnh xã hội hiện nay vẫn còn trọng bằng cấp, thi cử, thành tích thì chắc chắn sẽ tác động mạnh đến phương pháp dạy và học của thầy - trò chủ yếu là để đối phó với thi cử.

Trên đây chỉ là một số điểm sơ nét mà OECD chỉ ra qua cuộc khảo sát PISA của Việt Nam năm 2012. Để có những kết quả chi tiết hơn cần tiếp tục những nghiên cứu phân tích kỹ lưỡng bảng khảo sát học sinh, nhà trường, phụ huynh (hiệu trưởng và phụ huynh cũng là đối tượng trong cuộc khảo sát PISA). Từ đó chúng ta mới thấy được bức tranh rõ nét của giáo dục phổ thông Việt Nam hiện nay.

Sưu tầm 

239/ CHIỀU CHIỀU…


                                                                       Tiêu Đình

Trong hầu hết mấy bài thơ nổi tiếng còn lại của bà Huyện Thanh Quan ta đều bắt gặp hình ảnh “bóng hoàng hôn”, bóng tịch dương”, bóng xế tà” làm nền cho sự thăng hoa cảm xúc. Giá như bà Huyện Thanh Quan không đi qua “trời non nước” đèo Ngang đúng vào lúc “bóng xế tà” mà vào một buổi sáng bắt đầu cho ngày mới thì liệu “mảnh tình riêng” của bà có lay động được lòng người suốt nhiều thế kỷ qua? Nguyễn Du đã có đoạn Kiều kiệt xuất: “Buồn trông cửa bể chiều hôm…” nhờ vào không gian, thời gian “bảng lảng bóng hoàng hôn” dễ gợi buồn nhớ ấy. Cho nên, có thể nói chiều hôm là thời gian của thi nhân, thi ca, của cái đẹp lạnh buồn và nỗi niềm tâm trạng buồn nhớ.
Trong văn học dân gian Quảng Nam có khá nhiều câu ca dao, câu hát ru bắt đầu bằng “chiều chiều” có thể cũng từ lẽ đó:
-Chiều chiều ra đứng ngõ sau
Ngó về quê mẹ ruột đau chín chiều
-Chiều chiều mây phủ Hải Vân
Chim kêu ghềnh đá gẫm thân lại buồn
-Chiều chiều lại nhớ chiều chiều.
Nhớ nồi cơm nguội, nhớ niêu nước chè
-Chiều chiều ra ngõ ngó mông
Ngó thời thấy ngõ, người không thấy người.
-Chiều chiều chim vịt kêu chiều
Gẫm thương quân tử khăn điều vắt vai
-Chiều chiều đổ lúa ra quây
Bậu về quê bậu lúa nầy ai tun?
“Chiều chiều” là từ láy vừa xác định thời gian vật lý, vừa diễn tả tính chất lặp lại của thời gian tâm lý, thời gian nghệ thuật. Có cái gì cứ như xoay vòng luẩn quẩn, khó mà vươn thoát ra khỏi. Để rồi sau đó là tâm trạng buồn thương nhớ mãi ảnh đến ray rứt, đến làm đau lòng người. Một bóng dáng người thân, người thương thoáng ẩn thoáng hiện theo kiểu: “Thoáng hiện em về trong đáy cốc. Nói cười như chuyện một đêm mơ”.
Văn học dân gian “hiện đại”, cũng có những câu như rút ruột người đời bắt đầu bằng “chiều chiều”:
Chiều chiều lại uống mấy ly
Say về con ngủ để mỳ ba ăn.
Rất dễ liên tưởng đến tấm lòng thơm thảo của đứa con trong ca dao xưa: “Đói lòng cắn hột chà là / Để cơm nuôi mẹ, mẹ già đau răng”. Rất ít hay gặp đi cùng “chiều chiều” là sự hóm hỉnh, cợt nhã với đời như câu:
Chiều chiều một dĩa lòng heo
Một chai rượu gạo dù nghèo vẫn vui.
                                                                      T.Đ  

  

Thứ Ba, ngày 27 tháng 5 năm 2014

238/Diễn đàn: Xử lý tốt đề Văn nghị luận xã hội về Biển Đông

Nguồn :GD&TĐ 

     Học sinh làm thế nào để có kết quả tốt nhất trong các đề văn có nội dung liên quan đến biển đảo mà cụ thể là vấn đề thời sự Trung Quốc hạ đặt giàn khoan trái phép trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam?

      Cô Trần Thị Thu Cúc - Tổ trưởng tổ Ngữ văn Trường THPT Chiêm Thành Tấn (Hậu Giang):
    Việc Trung Quốc đưa giàn khoan trái phép Hải Dương 981 cùng các tàu quân sự và máy bay trinh sát hộ tống đã vi phạm công ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển năm 1982, vi phạm quyền chủ quyền về lãnh thổ Việt Nam, đã dấy lên dư luận bức xúc trong và ngoài nước.

    Học sinh, giáo viên đều có sự quan tâm theo dõi với thái độ căm phẫn, lên án… Biển đảo quê hương là một phần máu thịt của Tổ quốc Việt Nam thân yêu không thể tách rời.
  Lịch sử Việt Nam đã minh chứng truyền thống yêu nước chống giặc ngoại xâm của dân tộc với nhiều chiến công oanh liệt: Ngọc Hồi, Đống Đa, Chi Lăng, Bạch Đằng là mồ chôn giặc phương Bắc.
Học sinh nên liên hệ vận dụng trích dẫn các văn bản văn học thể hiện tình yêu quê hương, đất nước như tác phẩm của Nguyễn Khoa Điềm, Đất nước của Nguyễn Đình Thi; những bài thơ hay về biển đảo… về niềm tự hào trước truyền thống bất khuất của dân tộc.
Cùng với đó, khẳng định ý chí quyết tâm bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ - chủ quyền của dân tộc: “Sông núi nước Nam vua Nam ở” (Lý Thường Kiệt); “Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần và lực lượng, tính mạng và của cải để giữ vững quyền tự do, độc lập ấy" (Hồ Chí Minh).
Học sinh cũng cần liên hệ bản thân: Học tốt để đem tri thức, tài năng xây dựng quê hương giàu đẹp, rèn luyện sức khỏe để sẵn sàng chiến đấu bảo vệ quê hương. Kêu gọi mọi người yêu biển đảo, quê hương là thể hiện lòng yêu nước.
Chống Trung Quốc có những hành vi sai trái xâm phạm lãnh hải Việt Nam, mọi người dân Việt Nam yêu nước hãy có những việc làm thiết thực, đúng đắn… Đồng thời, cần bình tĩnh, sáng suốt không bị kẻ xấu lợi dụng làm mất đi hình ảnh đẹp Việt Nam trong mắt bạn bè thế giới…
Thầy Nguyễn Thanh Tuấn - Hiệu trưởng Trường THPT Vĩnh Bình (Tiền Giang):
Giả sử vấn đề Trung Quốc đặt giàn khoan trái phép tại Việt Nam, vấn đề chủ quyền biển đảo được đưa vào đề Văn nghị luận năm nay, có thể ví dụ:
“Ngày 1/5/2014, Trung Quốc đã hạ đặt giàn khoan Hải Dương 981 cùng hơn 80 tàu có vũ trang, tàu quân sự và máy bay hộ tống đi sâu vào tới 80 hải lí trong thềm lục địa và đặc quyền kinh tế của Việt Nam, đó là sự kiện gây phẫn nộ triệu triệu trái tim con dân đất Việt và hải ngoại.
Ngày 11/5/2014, nhân dân Việt Nam khắp ba miền đất nước đã xuống đường phản đối hành vi bất hợp pháp của Trung Quốc ở khu vực biển đảo Tổ quốc.
Từ sự kiện trên anh/chị hãy viết một bài văn trình bày những suy nghĩ của mình về chủ quyền dân tộc”.
Với đề Văn trên, học sinh có thể triển khai các ý sau: Giải thích khái niệm chủ quyền dân tộc là gì?
Nêu nhận thức, quan điểm, thái độ của bản thân trước việc làm của Trung Quốc và của nhân dân Việt Nam. Cụ thể: Khẳng định việc làm của Trung Quốc là sai trái…; Khẳng định việc làm của dân tộc Việt Nam là đúng đắn; lãnh thổ là thiêng liêng.
Mở rộng bàn bạc vấn đề; đề xuất phương hướng: Cần có hành động như thế nào để góp phần bảo vệ chủ quyền của đất nước (xác định vai trò của tuổi trẻ đối với nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc)
Học sinh Nguyễn Thị Lệ Trinh - Trường THPT Chiêm Thành Tấn (Hậu Giang):
Biển đảo là chù quyền thiêng liêng của Tổ quốc, không thế lực thù địch nào có thề xâm chiếm được. Thế nên trước tình hình hiện nay, việc Trung Quốc đặt giàn khoan Hải Dương 981 vào vùng biển đặc quyền kinh tế của nước ta đã dấy lên một làn sóng phẫn nộ và bức xúc đối với người dân trong và ngoài nước.
Là thanh niên Việt Nam ta cần có những hành động thiết thực để bảo vệ chủ quyền lãnh thổ của tổ quốc như: Luôn tìm hiểu nắm bắt mọi thông tin mới về biển đảo của quê hương.
Tuyên truyền cho mọi người dân nắm vững kiến thức lịch sử về chủ quyền biển đảo của quê hương; tranh thủ sự ủng hộ và đồng tình của nhân dân trên thế giới.
Kêu gọi, vận động mọi người cùng nhau lên án, phê phán những hành vi xâm phạm chủ quyền của Trung Quốc và buộc Trung Quốc phải rút giàn khoan ra khỏi vùng biển chủ quyền của Việt Nam.
Kêu gọi mọi người cần có những hành động đúng đắn, không nghe theo kẻ xấu lợi dụng, đoàn kết, bảo vệ chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc theo pháp luật của nước ta và pháp luật quốc tế.
Thanh niên Việt Nam sẽ đoàn kết, nhất trí và quyết tâm bảo vệ chủ quyền Tổ quốc, toàn vẹn lãnh thổ trước mọi thế lực thù địch.
Tình yêu quê hương, tình yêu biển đảo sẽ là niềm tin, là động lực, là lí tưởng sống của mỗi người dân Việt Nam, nhất là thế hệ trẻ.
Mời các thầy cô giáo và các em học sinh trao đổi về vấn đề này. Các ý kiến có thể gửi vào mục Gửi ý kiến của bạn phía dưới bài, hoặc gửi email vào địa chỉ: gdtddientu@gmail.com. LƯU Ý QUAN TRỌNG: Đây chỉ là một vấn đề đặt ra để các em học sinh và các thầy cô giáo trao đổi kinh nghiệm xử lý một vấn đề học thuật, thể hiện tình cảm của mình trước một vấn đề thời sự nóng bỏng của đất nước.


Thứ Tư, ngày 21 tháng 5 năm 2014

237/ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA TỪ TRUYỆN “ẾCH NGỒI ĐÁY GIẾNG”



Mộc Nhân - Lê Đức Thịnh
                   (Bài đã đăng trên báo GD-TĐ số 113 ngày 12-5-2014)
 
          Chúng ta đã đều biết đến câu thành ngữ “Ếch ngồi đáy giếng” ám chỉ những người có hiểu biết nông cạn nhưng lại luôn muốn chứng tỏ mình tài giỏi hơn người nên khoác lác, ba hoa và cuối cùng nhận lãnh một hậu quả. 
          Thành ngữ trên có nguồn gốc từ một ngụ ngôn dân gian: Có một con ếch, do một sự ngẫu nhiên nào đó, ngay từ khi sinh ra đã ở trong một cái giếng. Sống cùng với ếch ở trong giếng chỉ có vài con nhái, cua, ốc nhỏ. Từ dưới đáy giếng nhìn lên, ếch ta chỉ thấy một khoảng trời bé bằng cái vung. Nó nghĩ: Tất cả vũ trụ chỉ có vậy, vì thế ếch tự coi mình là chúa tể. Hàng này, nó cất tiếng kêu ồm ộp làm vang động cả giếng khiến các con vật bé nhỏ kia hoảng sợ. Vì vậy nó càng lấy làm oai. 
          Nhưng năm ấy có một trận mưa thật to. Nước trong giếng dềnh lên, tràn qua bờ giếng, đưa ếch ta ra ngoài. Quen thói cũ, ếch nhâng nháo nhìn lên trời, nó bỗng thấy cả một bầu trời rộng lớn hơn nhiều so với cái khoảng trời nó vẫn thấy. Ếch ta không tin và thấy bực bội vì điều đó. Để ra oai, nó cất tiếng kêu ồm ộp. Vị chúa tể hy vọng là sau những tiếng kêu của mình, mọi thứ phải trở lại như cũ. Nhưng bầu trời vẫn là bầu trời. Còn con ếch vì mải nhìn lên trời đã không chú ý đến xung quanh nên đã bị một con trâu đi qua dẫm bẹp. 
          Câu chuyện về con ếch đã đặt ra mấy vấn đề đáng suy ngẫm cho con người:
          1. Về tác động của môi trường sống tự nhiên lên chủ thể: ếch sống trong môi trường giếng, có thể do ngẫu nhiên mà cũng có thể là do sở thích của họ hàng nhà ếch nữa - "Giếng đâu thì ếch đó". Môi trường này có ảnh hưởng đến tính cách, nhận thức của đối tượng, như dân gian nói “Ở bầu thì tròn, ở ống thì dài”.
          2. Về tác động của môi trường xã hội lên chủ thể: sống cùng với ếch ở trong môi trường tự nhiên là cái giếng có một “cộng đồng xã hội” gồm: nhái, cua, ốc nhỏ … Ếch thì to xác hơn các loài khác trong "xã hội" ấy nên ếch ta mặc nhiên trở thành kẻ mạnh. Do đó nó tỏ thái độ nhâng nháo, xấc xược tự coi mình là chúa tể và lấy đó làm oai. Như vậy ếch đã làm vẩn đục môi trường xã hội. Quan hệ ứng xử công bằng, văn minh, hiểu biết giữa “chúa tể” ếch với cư dân đã bị phá vỡ. Tiếng kêu ồm ộp làm vang động cả giếng khiến các con vật bé nhỏ hoảng sợ là kiểu ngôn ngữ “miệng nhà quan có gang có thép” hay nói cách khác là kẻ mạnh luôn luôn thắng. Những con vật bé nhỏ khác trong giếng phải sợ sệt nhún nhường ếch cũng là điều tất yếu.
          3. Về nhận thức thế giới: vì ếch sống trong môi trường như vậy nên nó nhìn thế giới bên ngoài qua hai lăng kính: cái miệng giếng và quan hệ giữa ếch với các loài khác bên trong cái miệng giếng ấy:
          - "Miệng giếng" khiến cho ếch hiểu biết hạn hẹp do nó ít có điều kiện tiếp xúc với thế giới bên ngoài;
          - Với vị thế chúa tể nên các con vật khác trong giếng sợ hãi ếch từ đó mặc nhiên thiết lập nên mối quan hệ : trên - dưới, mạnh - yếu rất rõ ràng.
          Bi kịch của ếch là đã không nhận ra điều đó. Ếch chẳng giỏi giang gì nhưng qua hai lăng kính ấy, ếch tự cho mình tài giỏi hơn người - thật đúng là “thùng rỗng kêu to”.
          4. Về tính cách: ếch thể hiện rõ tính chủ quan trong suy nghĩ, huyênh hoang trong lời nói và hợm hĩnh trong hành động ứng xử với cộng đồng ếch huênh hoang, hợm hĩnh “coi trời bằng vung”, cho rằng mình là trung tâm là đỉnh cao ...
          Bốn yếu tố này có mối quan hệ điều kiện – kết quả hoặc nguyên nhân – hậu  quả với nhau. Cái này là tiền đề dẫn đến cái kia.  
          Một triết gia phương Tây đã nói: "Sự lặp lại lần thứ nhất là một bi kịch, lặp lại lần thứ hai là một hài kịch". 
          Cuộc đời của ếch phải chẳng đi từ bi kịch đến hài kịch.  
          Không nhận thức được tình trạng tri thức kém cỏi, tầm nhìn hạn hẹp của mình là một bi kịch; tình trạng đó dẫn đến một kết cục thê thảm. Cái kết cục của ếch chẳng ai xót thương mà nó lại mang tính hài hước để giúp chúng ta đi đến một bài học ngụ ngôn: số phận của những người thiếu hiểu biết do nhận thức kém mà lại huênh hoang, hợm hĩnh thì sẽ phải trả bằng những thất bại chua xót khi tiếp xúc với thực tiễn phong phú và sinh động,  mà khi hiểu ra thì sự đã rồi.
          Chung quanh chúng ta có rất nhiều người mắc chứng bệnh “ếch ngồi đáy giếng” ở một mức độ nào đó. Nguyên nhân không chỉ do môi trường tự nhiên và  môi trường xã hội như chuyện của ếch. Ngoài ra còn do môi trường giáo dục, với người lớn thì do cả môi trường công tác bao gồm cả địa vị, chức vụ, quyền hạn, các mối quan hệ …
          Vấn đề "ếch ngồi đáy giếng" chỉ có thể thay đổi bằng nhận thức. Điều quan trọng là chúng ta cần biết chúng ta còn hạn chế và cố gắng học hỏi. Phải có tính khiêm nhường, điều gì biết thì nói biết còn điều gì không biết thì bảo không biết, nói sai nhầm thì xin lỗi người nghe và chỉnh sửa lại ... đó cũng là một cách để thoát khỏi tình trạng này. 
            Thậm chí là nếu không thay đổi nhận thức thì dù được "ngồi trên ngọn cây" ếch ta vẫn coi trời bằng vung thôi. Vậy phải chăng bản chất của ếch là vậy - "non sông dễ đổi, bản tính khó dời" !
          Hegel – triết gia Đức nói: “Cái gì hợp lý thì tồn tại, cái gì tồn tại thì hợp lý”. Ếch bị một con trâu đi qua dẫm bẹp là một kết thúc hợp lí bởi kiểu tư duy của ếch không thể tồn tại theo logic của nhận thức.
          Khi bàn về sự hạn hẹp trong nhận thức, có người đã chia ra “Năm mức độ dốt” (Five orders of ignorance) có thể tóm tắt như sau:
          - Dốt độ 0: có nghĩa là không dốt - có kiến thức về một lĩnh vực nào đó và có thể chứng minh được kiến thức của mình. Tri thức mênh mông, biển học vô bờ, vậy nên giỏi trong  chuyên môn và luôn trau dồi học tập "học, học nữa học mãi" là điều đáng quí .
          - Dốt độ 1: là loại thiếu kiến thức nhưng phải biết là mình thiếu kiến thức. Thiếu kiến thức nhưng có nhận thức, vậy cũng chưa đến nỗi nào. Thiếu kiến thức thì khiêm tốn, cố gắng học hỏi để  nâng cao chuyên môn và mở rộng hiểu biết.
          - Dốt độ 2: thiếu kiến thức và thiếu nhận thức - dốt mà còn không nhận thức được tình trạng dốt của mình . “Ếch ngồi đáy giếng” là kiểu dốt độ 2. Loại này khá phổ biến trong xã hội. Tai hại hơn là họ rất tự tin vào “hiểu biết sai” của mình, đôi khi trích dẫn cả nguồn tư liệu sai trái để bao biện cho mình do không đủ  trình độ để thẩm định được độ tin cậy của tư liệu. Thậm chí có khi họ lấy cái sai của mình để “dạy bảo” người khác hoặc cố chấp bảo thủ.
          - Dốt độ 3: thiếu quá trình - có nghĩa là không chỉ không biết là mình dốt mà còn không có cách nào để cải thiện tình trạng đó (...). Nói cách khác là vừa thiếu kiến thức vừa thiếu nhận thức một cách trầm trọng.
          - Dốt độ 4: dốt toàn diện – loại này xin miễn bàn. Dân gian có chuyện vui “Dốt có chuôi” để hài kịch hóa loại dốt này.
          "Ếch ngồi đáy giếng" coi trời bằng vung suy cho cùng là câu chuyện phê phán cái dốt. Câu chuyện không chỉ là nhận xét khái quát về  những người không biết rõ cái nhìn hạn hẹp của mình hay không biết sự hiểu biết  bị giới hạn của mình trước cái bao la rộng lớn của tri thức nên đã có những suy đoán hồ đồ về sự vật.
          Tuy nhiên cũng có thể coi như đây là một qui luật tâm lý học:  sự vật được tri giác như thế nào là do nơi vị trí đứng của chủ thể tri giác.
          Con ếch chưa ra khỏi cái giếng bao giờ, nó không biết rằng thế giới bên ngoài rộng lớn lắm khó khăn nhiều lắm, mọi thứ tuyệt vời lắm. 
          Khoảng cách từ miệng giếng đến bầu trời là chặng đường nhận thức thế giới không dễ dàng gì nếu ta không gạt bỏ tự ngã, biết cầu thị, không cố chấp …
          Hegel nói: “Ai nhìn nhận thế giới một cách hợp lý thì thế giới cũng nhìn nhận người đó một cách hợp lý”.
          Đó là một chân lí.
          Đừng để cái sự dốt trở thành một thứ trầm tích đáng ghét trong xã hội và con người.
          Đừng để lời nói về sự dốt đưa mọi người xuống địa ngục - một địa ngục trần gian như cách nói của Jean Paul Sartre - Triết gia hiện sinh Pháp đầu thế kỉ XX:“Người khác là địa ngục của ta”.

-------------------------------------------------

* Truyện ngụ ngôn "Ếch ngồi đáy giếng" - trong chương trình SGK Ngữ văn 6