327/ 10 CÂU CHUYỆN PHÁP LUẬT PHỤC VỤ DẠY VÀ HỌC MÔN GIÁO DỤC CÔNG DÂN - 2. Đồng hành cùng yêu thương

Khi những hàng phượng vĩ bắt đầu thắp lên những bông hoa đỏ rực rỡ và tiếng ve sầu kêu náo nức râm ran báo hiệu thì mùa hè đã đến thật rồi. Mùa hè năm nay, nhóm của Vy tích cực tham gia các hoạt động tình nguyện của Trung tâm bảo trợ xã hội thành phố. Một trong ba nội dung chính của dự án “Đồng hành cùng yêu thương” dành cho trẻ em đường phố mà Trung tâm bảo trợ tập trung thực hiện trong hè năm nay là chủ đề “tiếp cận”. Nhiệm vụ chính của các bạn tình nguyện viên như Vy khi tham gia công việc này là làm quen, lấy thông tin từ trẻ em đường phố, rồi tư vấn hướng dẫn, giúp đỡ các em vượt qua những khó khăn của cuộc sống…Nghe công việc có vẻ dễ dàng, song bắt tay vào thực hiện, thấy có thật nhiều khó khăn. Song các bạn của Vy ai cũng rất hào hứng.

Hàng tuần, Vy và Linh – cô bạn gái thân thiết cùng lớp dành ba buổi tối đi dạy học tình nguyện cho trẻ em nghèo và hai buổi đi “tiếp cận” với những đứa trẻ bán vé số, lượm rác, đi xin ăn…trên đường phố. Một hôm, sau khi len lỏi vào các ngõ ngách của thành phố, Vy và Linh đang ngồi nghỉ trên ghế đá ven hồ, có một em nhỏ khoảng 10 tuổi lếch thếch đi đến, chìa cái nón rách ra nói với Vy: “Chị ơi, chị rủ lòng thương cho em xin ít tiền”.

Nhìn vẻ mặt đen đúa, gầy gò đến tội nghiệp của em, Vy rút tờ 20 ngàn đồng trong túi cho cậu bé và hỏi: “Em tên là gì? Sao em phải đi xin ăn, bố mẹ em đâu?”. Còn Linh nhanh nhẹn nắm lấy tay cậu bé và bảo: “Em ngồi xuống đây, kể chuyện cho chị nghe xem nào?”.

Mặt mũi buồn xo, cậu bé đưa tay lên gãi đầu, e dè nói: “Em tên là Tý. Em chẳng biết bố mẹ mình là ai vì em là trẻ mồ côi. Mấy năm trước em được ông Tuấn – ông chủ em nhận về nuôi. Vừa bước chân về nhà ông ấy, em được đám đệ tử của ông đào tạo gần 2 tháng để trở thành ăn xin chuyên nghiệp”.

Hỏi về cách đào tạo ăn xin, Tý chỉ lí nhí trả lời: "Ông cho đệ tử đánh đập bằng roi mây, đánh đến khi nào chân chúng em mất cảm giác, đi khập khiễng mới thôi. Ông ấy bảo làm như vậy để người ta động lòng thương mà cho tiền.

Ngày nào, em cũng bị bắt đi ăn xin, nếu không đạt “định mức” 200 ngàn/đồng/ngày thì em bị đánh bằng roi sắt, có khi bị túm đầu đập vào tường đau lắm…”.

Vy xót xa thương cảm:  “Thế sao em không bỏ trốn hay tố cáo việc làm của ông ta”.

Tý rụt rè: “Em sợ lắm. Em cũng không chịu được cảnh này nữa rồi. Nhưng em không biết phải làm thế nào”.

Linh nghe thấy thế liền nói:  “Thế giờ em đi theo các chị. Các chị dẫn em đến Trung tâm bảo trợ xã hội của thành phố. Các cô chú ở đấy sẽ giúp em”.

Tý sợ hãi: “Nhưng em sợ lắm, ông ấy dọa sẽ đánh, sẽ giết nếu em bỏ trốn”.

Vy cười bảo: “Em đừng lo lắng quá. Pháp luật sẽ bảo vệ em. Việc ông Tuấn lợi dụng trẻ em để trục lợi là một trong những hành vi vi phạm quyền trẻ em và sẽ bị xử phạt”.

Linh tiếp lời Vy: “Theo quy định của pháp luật về bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em, hành vi đánh đập, xâm phạm thân thể, gây tổn hại về sức khoẻ đối với trẻ em; hành vi tổ chức, bắt trẻ em đi xin ăn hoặc cho thuê, cho mượn trẻ em hoặc sử dụng trẻ em để xin ăn thì bị phạt cảnh cáo hoặc bị phạt tiền”.

Nghe thấy thế, Tý ngây thơ hỏi: “Thế liệu ông ấy có bị đi tù không hả chị?”.

Vy trả lời: “Có thể em ạ. Nếu hành vi của ông Tuấn có dấu hiệu phạm tội thì sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Bây giờ em đi cùng các chị về Trung tâm bảo trợ xã hội. Em hãy kể cho các cô chú ở đó nghe về hành vi của ông Tuấn như vừa kể cho các chị đó. Các cô chú ở Trung tâm sẽ báo với cơ quan chức năng để xử lý ông ấy. Không thể để ông ta tiếp tục hành hạ, ngược đãi trẻ em, lợi dụng trẻ em để trục lợi được”.

Linh tiếp lời Vy: “Theo quy định của pháp luật về bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em, hành vi đánh đập, xâm phạm thân thể, gây tổn hại về sức khoẻ đối với trẻ em; hành vi tổ chức, bắt trẻ em đi xin ăn hoặc cho thuê, cho mượn trẻ em hoặc sử dụng trẻ em để xin ăn thì bị phạt cảnh cáo hoặc bị phạt tiền”.

Nhìn vẻ mặt ngây thơ của Tý, Vy âu yếm nói, giọng thật ấm áp: “Em yên tâm. Các cô chú ở Trung tâm tốt lắm. Trung tâm sẽ lo cho em chỗ ăn, chỗ ở và em sẽ được học hành, được dạy nghề…. Em đi theo các chị nhé”.

Tý nhìn các chị bằng ánh mắt đầy tin cậy và vui vẻ gật đầu. Ba chị em cùng nhau đi đến Trung tâm bảo trợ xã hội thành phố.

Sưu tầm 

326 / 10 CÂU CHUYỆN PHÁP LUẬT PHỤC VỤ DẠY VÀ HỌC MÔN GIÁO DỤC CÔNG DÂN -1. Ngoài sân nắng vàng lên rực rỡ.

Từ hồi chị Mai sinh thêm được đứa con trai, anh Mạnh chồng chị mừng lắm. Từ giờ anh có thể “lên mặt” với anh em họ hàng rồi. Đi đâu, anh cũng khoe về “thằng cu, trộm vía giống bố như đúc”. Nhưng cũng có một thực tế là, có thêm con, nhà anh túng thiếu đi thấy rõ. Ba đứa con gái đầu lúc nào trông cũng nheo nhóc. Chị Mai trước đi làm cấp dưỡng cho một trường mầm non, nay do sức khỏe yếu nên nghỉ hẳn ở nhà trông con. Cả nhà chỉ trông vào đồng tiền đi làm thợ xây của anh Mạnh nên khó khăn lắm.

Sắp đến năm học mới, anh Mạnh định cho đứa con gái đầu nghỉ học ở nhà trông em, chỉ cho hai đứa em gái sau đi học. Anh quan niệm đã học hết tiểu học là hoàn thành phổ cập giáo dục rồi. Đứa con đầu phải ở nhà phụ giúp việc vặt cho bố mẹ, vì theo anh Mạnh thì “con gái lớn lên là lấy chồng không cần học hành nhiều làm gì”.

Nghe bố nói thế, nó khóc mếu máo: “Con thích đi học lắm, con không nghỉ học đâu”.

Anh Mạnh quát lên: “Mày học hành làm gì, học rồi cãi bố mẹ cho giỏi chứ gì? Ở nhà trông em. Lớn lên rồi lấy chồng. Đúng là lũ vịt giời. Bé thì ăn hại, lớn thì bay đi”.

Chị Mai nghe thế rớt nước mắt vì thương con, nhưng không biết phảilàm gì hơn vì mọi việc trong nhà xưa nay đều do anh Mạnh quyết định.

Sáng nay, sau khi cho đứa nhỏ ngủ, chị quay ra chuẩn bị cơm trưa cho cả nhà. Tay thì nhặt rau nhưng đầu vẫn cứ nghĩ về con bé lớn. Bà Liên - Tổ trưởng Tổ hòa giải kiêm Chủ tịch Hội phụ nữ xã đi vào cổng lúc nào mà chị vẫn không hay biết. Bà nói to: “Cô Mai đang nghĩ gì mà thần mặt ra thế? Như thế này, có khi trộm vào khuân hết đồ đi mà không biết”.

Chị nghe thế, vội đứng dậy mời bà Liên vào nhà: “Bác sang chơi. Nhà em có gì đâu mà trộm nó vào lấy chứ”.

Bà Liên thư thả ngồi xuống ghế, đặt cái túi lên bàn rồi hỏi: “Chú Mạnh có nhà không cô?”.

Rót chén nước mời bà Liên, chị Mai trả lời: “Nhà em đi công chuyện từ sáng rồi. Thế có gì không bác?”.

Thoáng chút đắn đo, rồi bà Liên tiếp lời: “Tôi qua nhà hỏi xem, nghe đâu cô chú định cho cái Minh nghỉ học phải không?”.

Chị Mai rơm rớm nước mắt: “Thật ra chúng em có muốn thế đâu, nhưng dạo này nhà em túng quá, không có điều kiện cho cháu nó đi học tiếp. Với lại bố cháu cứ nói, con gái không cần học hành nhiều”.

Bà Liên phân tích: “Cô chú mà quan niệm như thế là sai lầm đấy.“Gia đình nên cho cháu tiếp tục đi học. Ít ra thì cũng phải hoàn thành phổ cập giáo dục, tức là học hết lớp 9 chứ. Có cái chữ sau này dễ kiếm công ăn việc làm hơn.Bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em trước hết là trách nhiệm của những người làm cha mẹ. Chẳng thế mà nhà nước đã ban hành cả một đạo luật riêng về bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em”.

Bà Liên lấy trong túi ra cuốn sách, lật giở vài trang, rồi chỉ cho chị Mai xem:“Đây cô xem này, Luật bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em cấm người lớn cản trở việc học tập của trẻ em, nên việc cô chú định không cho con đi học nữa là sai đấy”.

Bà Liên lấy trong túi ra một số tờ gấp có in màu và hình ảnh rất đẹp đưa cho chị Mai, rồi nói tiếp: “Đợt này, Hội phụ nữ xã tổ chức tuyên truyền, phổ biến đến các hộ gia đình trong xã về quyền của trẻ em theo quy định của  pháp luật hiện nay, để các gia đình tăng cường hơn nữa việc bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em”.

Chị Mai mở các tờ gấp bà Liên đưa và xem, rồi nói: “Em không ngờ pháp luật lại quy định cụ thể như thế bác ạ. Bác xem này, Luật quy định rõ cha mẹ có nghĩa vụ và quyền thương yêu, trông nom, nuôi dưỡng, bảo vệ lợi ích hợp pháp của con, tôn trọng ý kiến của con; chăm lo việc học tập và giáo dục để con phát triển lành mạnh về thể chất, trí tuệ và đạo đức, trở thành người con hiếu thảo của gia đình, công dân có ích cho xã hội”.

“Đúng đấy cô ạ”. Lấy tay chỉ vào tờ gấp, bà Liên nói: “Điều 34 Luật hôn nhân và gia đình năm 2000 còn quy định cha mẹ không được phân biệt, đối xử giữa các con”.

Thấy chị Mai có vẻ ngẫm nghĩ, bà Liên nói thêm: “Hiện nay, Nhà nước và xã hội không thừa nhận sự phân biệt đối xử giữa các con, giữa con trai và con gái. Điều 18 Luật bình đẳng giới quy định rõ con trai, con gái được gia đình chăm sóc, giáo dục và tạo điều kiện như nhau để học tập, lao động, vui chơi, giải trí và phát triển. Hơn nữa, việc học của các cháu được Nhà nước miễn phí, hỗ trợ nhiều khoản, nhất là đối với những gia đình khó khăn nên anh chị không phải lo”.

Chị Mai nghe có vẻ hiểu ra nên trả lời: “Để em về nói với nhà em, bác ạ. Em cũng thương cháu lắm, cũng muốn cho cháu được đi học cho bằng bạn, bằng bè. Chúng em sẽ cố gắng hết khả năng của mình cho các cháu ăn học.Thằng cu con này lớn hơn một chút, em sẽ đi làm, kiếm thêm tiền phụ chồng nuôi dạy các con...”.

Bà Liên nghe chị nói thế, cười vui vẻ: “Mai cô chú đi mua ngay hồ sơ cho cháu nhập học. Hội phụ nữ xã sẽ hỗ trợ thêm sách vở cho cháu. Gia đình là trường học đầu đời của con trẻ. Hãy dành những gì tốt đẹp nhất cho con mình. Gia đình phải thực sự là tổ ấm, là nơi nuôi dưỡng, hình thành nhân cách trẻ thơ”.

Chị Mai và bà Liên không biết rằng anh Mạnh đã về và nghe hết câu chuyện của hai người. Sáng nay xong công việc, anh về sớm. Thấy bà Liên, anh không vào nhà vì muốn tránh mặt bà. Chả là, mấy hôm trước anh ra Ủy ban làm cái giấy khai sinh cho thằng cu, tình cờ gặp bà Liên ở đó. Bà ấy đã hỏi anh về việc anh không cho con bé lớn tiếp tục đi học. Anh chỉ ậm ừ trả lời cho xong, bụng thầm nghĩ: sao cái bà này cứ thích xen vào chuyện riêng của nhà người ta thế. Tránh mặt bà Liên nhưng anh Mạnh vẫn muốn xem bà ấy nói những gì với vợ mình nên anh đã lẳng lặng đứng ngoài nghe. Những điều bà Liên nói làm anh giật mình vì không nghĩ rằng việc mình làm đã vi phạm pháp luật – mà điều này thì anh rất sợ. Ngẫm những điều bà ấy nói, anh thấy cũng rất đúng. Dù hoàn cảnh kinh tế gia đình có khó khăn nhưng thật ra cũng không đến mức con anh không thể đi học được. Nó vẫn ước mơ sau này được làm cô giáo như chị Khánh con bác Tâm hàng xóm hay làm kỹ sư nông nghiệp như cô Lan con ông Hoạt ở đầu xóm. Nhớ đến ánh mắt buồn bã của con trong những ngày vừa qua, anh thấy mình như chợt tỉnh cơn mê.

“Phải sửa sai ngay thôi. May mà còn tuần nữa mới khai giảng năm học mới, chắc vẫn còn kịp làm thủ tục cho con nhập học”. Nghĩ đến đây, anh thấy lòng mình nhẹ nhõm hơn. Anh tự tin bước vào nhà.

Ngoài sân nắng vàng lên rực rỡ.

Sưu tầm 

325/. NHỮNG CÂU CHUYỆN VỀ KỸ NĂNG SỐNG

Mộc Nhân st

                          

1. Một cậu học trò lớp ba viết trong bài tập làm văn rằng cậu muốn trở thành một diễn viên hài. Người bố chê: “Không có chí lớn”, còn thầy giáo nói: “Thầy chúc em mang tiếng cười cho toàn thế giới”.

* Chúng ta nên khuyến khích, cổ vũ hơn là đặt ra những yêu cầu quá cao đối với trẻ con. Hơn thế, chúng ta hãy mở rộng khái niệm thành công để trẻ con thoải mái tung đôi cánh ước mơ của mình.

2. Ăn cơm xong, mẹ và con gái rửa chén bát trong bếp, bố và con trai ngồi xem ti vi. Bỗng nhiên có tiếng đổ vỡ dưới bếp, sau đó im bặt. Con trai nói: “Con biết chắc mẹ vừa làm bể chén bát”, bố hỏi: “Tại sao con chắc như thế?”, con trai trả lời: “Vì không nghe tiếng mẹ la”.

* Chúng ta luôn đánh giá người khác và đánh giá bản thân qua những tiêu chuẩn nào đó, thường khó khăn với người khác nhưng lại rất dễ dãi đối với mình.

3. Người ăn mày nói: “Bà có thể cho tôi xin một ngàn không?”, người qua đường trả lời: “Nhưng tôi chỉ có năm trăm”, người ăn mày bảo: “Vậy bà thiếu tôi năm trăm nhé”.

* Lòng tham đã che mất thái độ biết ơn.

4. Người vợ đang nấu ăn trong nhà bếp, người chồng đứng bên cạnh nhắc nhở: “Cẩn thận, coi chừng khét!”, “Sao em bỏ ít muối thế?, “Ơi kìa, nước đã sôi rồi, em cho thịt vào đi”. Người vợ bưc bội: “Anh làm ơn đi ra ngoài giùm em! Em biết nấu ăn mà!”. Người chồng mỉm cười: “Ừ, có ai bảo em không biết nấu ăn đâu. Anh chỉ muốn em hiểu được cảm giác của anh như thế nào khi đang lái xe mà em ngồi bên cạnh cứ lải nhải”.

* Học cách thông cảm người khác không khó, chỉ cần chúng ta đặt mình vào hoàn cảnh của người khác.

5. “Khu nhà tôi vừa dọn về một ông hàng xóm bất lịch sự. Tối hôm qua, đã gần một giờ sáng rồi mà ông ta còn qua đập cửa nhà tôi rầm rầm”.

“Thế anh có báo cảnh sát không?”.

“Không, tôi mặc kệ ông ta, xem ông ta như thằng điên vì lúc ấy tôi đang tập thổi kèn saxophone”.

* Chúng ta lại thường ít khi thấy mình sai, nhưng lại dễ dàng thấy người khác sai.

6. Hai cha con đi ngang qua một khách sạn 5 sao. Trông thấy một chiếc xe hơi xịn rẽ vào, cậu con trai nhận xét: – Những người ngồi trên chiếc xe ấy đều có trình độ học vấn rất thấp!
Người cha ôn tồn đáp lại: – Người vừa phát biểu câu ấy là người hiện trong túi không có lấy một đồng xu!

* Con người thường có thái độ “ghen ăn tức ở”, khi nói ra điều gì, nhận xét việc gì đều thể hiện trình độ và “đẳng cấp” của mình. Bởi vậy hãy thận trọng!

7. Có hai đoàn khách nước ngoài đến tham quan một địa điểm du lịch sinh thái. Do trời mưa nên đường dẫn vào khu “Kỳ hoa dị thảo” lầy lội. Người hướng dẫn của đoàn thứ nhất bảo: “Xin lỗi quý khách, chúng ta không thể đi tiếp”. Còn người hướng dẫn đoàn thứ hai suy nghĩ một thoáng rồi nói: “Để quý khách thấy rằng việc tìm kiếm kỳ hoa dị thảo khó khăn như thế nào, ban giám đốc công ty đã cố tình tạo con đường lầy lội cho quý khách có thêm cảm xúc thực tế”.

* Hoàn cảnh khác nhau, quan điểm khác nhau sẽ nhìn một sự vật không giống nhau. Nếu bạn chịu suy nghĩ thì quyền quyết định hoàn cảnh nằm trong tay bạn.

8. Một phụ nữ vào tiệm kim hoàn, trông thấy hai chiếc vòng đeo tay giống nhau như đúc, một chiếc giá 2 triệu, một chiếc giá 20 triệu. Không chần chừ, bà ta liền lấy chiếc 20 triệu vì nghĩ rằng đắt tiền chắc chắn sẽ là đồ tốt. Khi vừa quay lưng bước đi, bà nghe nhân viên nói với nhau: “Không ngờ chỉ vì đính sai bảng giá mà chúng ta lời đến 18 triệu đồng!”.

* Hãy xem, lắng nghe và kiểm định, đừng chủ quan, tin vào suy nghĩ của mình mà lầm to.

9. Hai vợ chồng vào xem triển lãm tranh của các họa sĩ trẻ, trong đó có một bức tranh của con trai họ. Người vợ đi rất nhanh, mắt chỉ kịp lướt vào tên của tác giả ở mỗi bức tranh nên không thấy chồng đâu, quay lại tìm. Người chồng đang đứng trước một bức tranh say sưa ngắm nhìn. Bức trang ấy lúc nãy người vợ đã xem qua. Bà bực bội nói: “Ông đứng đó làm gì vậy? Sao không đi tìm bức tranh của con mình?”. Người chồng quay sang nhìn vợ: “Đây là tranh của con mình nè, nó quên ký tên trên bức tranh”.

* Trong cuộc sống, có người chỉ lo chạy băng băng nên đã không thể tìm thấy thứ mình cần tìm.

10. Tại buổi lễ tốt nghiệp ở một trường cấp hai, thầy hiệu trưởng đọc tên học sinh xuất nhất trong năm học. Đọc đến lần thứ ba mà vẫn không thấy ai đi lên sân khấu. Thầy hiệu trưởng nhìn xuống, hỏi cậu học sinh xuất sắc đang bình thản ngồi bên dưới:

-Em không nghe thầy gọi tên à?

Cậu học sinh đứng lên, lễ phép:
          -Dạ, thưa thầy em đã nghe. Nhưng em sợ các bạn chưa nghe thấy ạ!

* Chúng ta luôn giáo dục con em mình phải cố gắng học thật giỏi, nhưng lại ít khi dạy các em tính khiêm tốn.

11. Có một vị quân vương nuôi vài con khỉ trong nhà. Anh ta luyện cho chúng cách nhảy múa, và mặc cho chúng những bộ quần áo tuyệt đẹp, đeo cho chúng những chiếc mặt nạ hình mặt người. Khi lũ khỉ nhảy múa trông rất giống như người thật. Một ngày kia, vị quân vương bắt bọn khỉ nhảy múa cho các triều thần thưởng thức. Diễn xuất điêu luyện của lũ khỉ đã nhận được nhiều tràng vỗ tay khen ngợi. Nhưng trong số các triều thần, có một vị đã cố ý làm rơi một trái chuối trên sàn nhà. Những con khỉ thấy vậy đã tháo lớp mặt nạ, lao vào để tranh nhau trái chuối. Kết quả là cuộc trình diễn tinh vi của lũ khỉ đã trở thành trò chế giễu cho mọi người.”

          * Bản tính của khỉ không thể thay đổi dù đã được học nhảy múa và đeo mặt nạ. Khỉ vẫn là khỉ, nhìn thấy trái chuối sẽ lộ nguyên hình. Con người ta hàng ngày không phải đang đeo những chiếc mặt nạ để đóng các vai và để biểu diễn trên sân khấu của cuộc đời hay sao? Những chiếc mặt nạ mà con người đang đeo làm chúng ta không thể đề phòng và lường trước được nhiều tình huống. Do vậy khả năng nhận biết được những chiếc mặt nạ cũng là một kỹ năng sống quan trọng mà chúng ta cần rèn luyện.

324/ NHỮNG VÒNG XE NGÀY XƯA

                                                      Lê Nguyễn

Em ngược gió đạp xe về kí ức

Cánh hoa tràm vàng trong gió xoay

Cánh hoa vàng trút vào đêm rưng rứt

Sáng một khoảng trời ngày xưa xa xôi…

Ôi ngày xưa những vòng xe quay quay

Anh chở đằng sau hồn nhiên, nhí nhảnh

Em không biết giấu giọng cười trong lanh lảnh

Những con phố già cũng tươi trong hoàng hôn.

Có những ngày giá buốt mùa đông

Anh chở tình yêu vào đêm của Chúa

Lộng lẫy Nô-en đón phước lành đôi lứa

Em vô tư tựa vào bình yên.

Những vòng xe đạp suốt mùa trăng

Đạp vào đêm từ bi của Phật

Đôi mắt cháy trong đêm là rất thật

Nên lời kinh cầu không biết đọc cho nhau.

Những vòng xe ngày xưa về đâu

Giọt mưa đếm bao lần cây số

Anh chẳng biết  mồ hôi trong áo

Chiếc dù nghiêng trong chiều đẫm khát khao

Chiếc dù nghiêng một màu tím xôn xao

Em mơ mộng về một ngôi nhà xa lắc

Ở nơi đó hút tầm con mắt

Hình như là không có bóng anh…

Ôi ngày xưa! Ngày xưa! Ngày xưa!

Em mải miết đạp về đâu xa lắm

Ở nơi đó có bàn tay chưa nắm

Sao chẳng thể nào đi hết những ngày xưa.

                                         LN(Hiệp Đức) 

323/ KHÔNG ĐỀ 2

Cuôc đời 
                là cuộc hành hương 
Nghìn thu
                 trong chút  nắng vương đợi ngày
Hoàng hôn
                 buông  tựa  cơn say 
Lạc  vào 
                in bóng hạc gầy tàn  đông.



Nguyễn Bích Trâm

332/ SỰ LANG BẠT TRÊN CÁNH ĐỒNG CHỮ...

    Đinh Công Tôn

(Nhân đọc tập thơ Những vũ điệu và khúc ca của Mộc Nhân Lê Đức Thịnh,

NXB Hội Nhà văn , 2015)

       Cầm trên tay Những vũ điệu và khúc ca của tác giả Mộc Nhân Lê Đức Thịnh, một nhà giáo, một người làm thơ có tập in lần đầu, mang đến tặng, tôi đọc qua một mạch cho hết tập, rồi đọc lại vài lần nữa, xin có đôi ý kiến lạm bàn thay lời cảm tạ đến tác giả.

            Cảm nhận chung đầu tiên của tập thơ là sự thể nghiệm qua hai lối viết: một là, nhẹ nhàng sâu lắng miên man theo truyền thống, theo cách tìm ngôn ngữ lấp đầy cảm xúc, phù hợp vần điệu của thể thơ cũng là nhạc điệu của tâm hồn; hai là, vũ điệu ( như một từ dùng trong nhan đề của tác phẩm ) trên cánh đồng chữ nghĩa. Các con chữ, các nghĩa từ nguyên không còn tuân thủ theo phép định danh nữa mà cuốn cuồn chạy theo cảm xúc của tác giả. Và tôi cho đó là sự lang bạt trên cánh đồng chữ của một người làm thơ. Người đọc dễ bị mút hơi bởi những ma lực không bến bờ cảm xúc này.

            Dường như mỗi tác phẩm chào đời đều mang gen đột biến không kịp hoài thai, không kịp để cảm xúc định hình, không kịp ngừng nghỉ để phục sức tái tạo. Cho nên nhiều hình ảnh thơ xuất hiện chứa đầy cả dương khí lẫn âm khí trong cuộc sinh tồn.

            Đối tượng trữ tình em thường là định hướng cho nhiều dẫn nhập vào kỷ niệm, vào nỗi cô đơn dằn vặt, vào những ray rứt lỡ làng, vào tình yêu: Tôi ôm em trong vòng tay hẹp lỡ làng của gã mộng du/ảo tưởng mặt trời không bao giờ tắt (Những vũ điệu và khúc ca) ; có khi là thiên thần lẫn lộn với ác quỷ: ta cuộn em vào lồng ngực/thơm tho môi má tay lần tràng hạt run rẩy (Cùng em cuộc này), em hãy ăn chay nằm đất khi linh hồn qua thời phế tích/ta vớt vát khúc kinh cầu/lúc chơi vơi năng lượng cuối cùng (Cùng em cuộc này ); có khi là những cuồng ngông hòa trong khờ khạo: Chiều buông trên sông/trong cái khoảng lặng giữa cơn mưa/cái tôi bị gió tước đoạt/ muốn trần truồng như trẻ thơ/ngụp lặn trong dòng đục ngầu bùn đỏ/ thả rông những suy nghĩ của mình đến cánh rừng (Khoảng lặng chiều trên sông) Tay mỏi ôm tình chẳng chặt/ Gươm cùn đâu chém được trần ai/ Phấn trắng rơi lũ vi trùng đục khoét/Chí mòn sầu mênh mang phiêu linh (Về Thạnh Mỹ - bài 2) Vu Gia lở/ cả đôi bờ/ thương em/ gánh trọn mong chờ/ hai vai (Tháng mười); có khi dùng siêu ngôn cố ấn chứng cho thường ngôn, dùng cái trừu tượng xé bỏ những lớp bọc cụ thể: tình yêu xoay tròn trong mắt bão/ thành mật ngọt hoa hồng (Hãy tưởng tượng). Lối viết này trong sáng tác của anh tuy chưa nhiều nhưng cũng đã đạt được những thành công nhất định.

            Chính trong những thể nghiệm ấy tác giả khổ công như một phu chữ ( mượn cách nói phu nhạc của tác giả ); mày mò kiếm tìm cật lực trong mớ quặng chữ ( theo cách nói của Mai-a-cốp-xki ) để có được một lời gởi bạn tri âm. Sự khổ luyện ấy thật đáng nể phục. Nhưng lại thành khó tính với người đọc. Có bài, có đoạn, có từ ngữ không phải ai cũng hiểu ngay được. Anh còn dám hòa nhập hai miền không gian có tính thiêng liêng của tôn giáo với trần thế của đời thường để có được không gian tình yêu của mình:Zorba và Phật hãy là một xin đừng chia tách/ để trần tục và thiên đường chung vách bên nhau/ để thể xác và linh hồn cùng nhảy múa/ trong những vũ điệu hoan lạc chẳng nát nhàu (Diễn ngôn Zorba Phật); hòa nhập giữa cái miên viễn với cái thoáng chốc, giữa cái quy mô hoành tráng với cái đơn sơ bé nhỏ để thể hiện một tín điều trong cảm hứng thi caphiêu du/ ướt/ cả trần gian/ trong veo ngọn khói/ trễ tràng/ phù sinh (Tháng chín ).

Đặc biệt, tác giả còn sử dụng các hình thức tạo nghĩa lâm thời để làm thăng hoa những phát hiện có tính sáng tạo những hình ảnh thơ vừa quen lại vừa lạ buộc người đọc không chỉ đồng cảm mà còn phải biết suy tư nhiều hơn đối với mỗi bài thơ: ngày phong phanh gió lùa mái cọ/ đĩa gừng cay lấm cả muộn phiền/ phách đảo trong hoàng hôn khói sẫm/ nợ chuyến đò bến vắng an nhiên (Ngẫu khúc ngày nước nổi).

            Những kết quả nêu trên nhờ cái tâm, cái tài của người thầy dạy văn, người nghệ sĩ ham thích sáng tạo trong quá trình chà xát, trăn trở với cuộc sống đã tích hợp thành. Anh đã làm được cho thơ mình cái điều mà Pau-tốp-xki đã nói: "Thi ca có một đặc tính kì lạ. Nó trả lại cho chữ cái tươi mát, trinh bạch ban đầu. Những chữ tả tơi nhất mà chúng ta đã nói cạn đến cùng, mất sạch tính chất hình tượng, đối với chúng còn lại chẳng khác gì một cái vỏ chữ. Những chứ ấy trong thi ca lại sáng lấp lánh, lại kêu giòn và tỏa hương".

            Nói chung tập thơ Những vũ điệu và khúc ca lần đầu đến với bạn đọc của một người làm thơ không chuyên chắc sẽ có nhiều ý kiến trái chiều. Đối với tôi, tác giả đang trên đường thử nghiệm những cách viết, nên bút lực chưa tạo ra được nét riêng có tính ổn định. Tuy nhiên, những cảm hứng sáng tạo thật dồi dào, sung mãn khi thể hiện những cảm xúc về tình yêu, cuộc sống; những trăn trở về được-mất, tốt-xấu, có-không trong cuộc đời…của anh khiến tôi mến mộ. Hy vọng những sáng tác tiếp theo của Mộc Nhân Lê Đức Thịnh sẽ có nhiều thành công hơn nữa!

                                                                 Đại Lộc, giữa mùa thu 2015

                                                                                             Đinh Công Tôn

331,TRANG SỨC MÙA THU :46,47,48,49,50,51

  

46.

 Yêu em

          trời xanh cũng diệu vợi ưu tư

          và nắng, cái nắng nào cũng thành nắng quái

          dịu dàng sao nỗi đau bước chân thơ dại…

          Yêu em

          mưa mùa hạ buồn tênh gõ lênh loang tâm hồn đòi gió

          phố dắt linh hồn đi lạc

          Ngày nắng đổi màu

          ngày biết em chơi trò cút bắt

          ta buồn tái tê.

          Lối tắt lại đi về

          không em mà sao không thấy lang thang

          hết đau một cơn mưa

          hết đau một ngày gió

          hết buồn một đời sông

          như thể sự sắp đặt từ sáng thế

          Chợt thèm một hữu thể

          chợt ước gì mình biết đau cơn đau ngày xưa! 

47.

Ngày vắng một cơn gió

          ngày vắng một lao xao

          bình yên như bao điều không đợi.

         

Thèm một bước chân rập rình

          hú hù cười như trẻ nhỏ.

         

Ngày vắng cơn gió

          tâm hồn thành tê thấp

         

Những bước chân khập khiễng đi về cõi riêng

cỏ đã xanh rồi đâu đó là em! 

48.

Khát đến cháy lòng một tiếng chim kêu

          chờ hoài ban mai sao không đến

          Khát đến cháy lòng một ly rượu đắng

          bờ môi khô khốc buổi tạ từ

          Khát nguồn suối mát chảy ngang đời gần như gió thoảng

          so le từ nghìn kiếp hình như

          Vốc đầy tay màn đêm trong vắt

          trải trên lối nhỏ em về

          Trượt chân dúi mặt vào hoang tưởng

          dài một đường tình dẫn vào cơn mê…

         

Tóc em một thời che kín hoàng hôn

          chăng mờ tỏ cho đường làng nghiêng ngã

          bước em đi trên lối về sỏi đá

          nghe đâu tim đau như lá trở mình

         49 .Dáng em ngày nay như kẻ phụ tình

          sau lần áo giấu bao nhiêu tội lỗi

          dáng ai ngày nay như hờn như dỗi

          mong mưa quê nhà xóa chuyện ngày xưa… 

50.

Lời chưa gió bay đã cầm nỗi cô đơn

đi về phía không tri kỷ

đêm khuếch  âm tiếng ngày mộng mị

cạn vầng trăng đáy cốc chạm mình.

  

51.

 Gió suốt một triền sông từ độ em dợm bước sang ngang

 ta cầm nỗi riêng ngày mới lớn

 xếp vào đâu cho gọn nỗi buồn?

 cạn ly quán nào không thiếu nữ?

Nguyễn Tấn Ái