330/10 CÂU CHUYỆN PHÁP LUẬT PHỤC VỤ DẠY VÀ HỌC MÔN GIÁO DỤC CÔNG DÂN

 3. Cháu muốn đi làm có được không (Chủ đề: Những quy định pháp luật đối với người lao động chưa thành niên).

Tại nhà bác Nam - chủ cơ sở sản xuất mây tre đan, bác Nam và Hùng đang ngồi nói chuyện.

Nhấp ngụm nước trà, bác Nam hỏi Hùng:

- Sức khỏe mẹ cháu dạo này thế nào?

- Cũng không được khỏe lắm bác ạ - Hùng trả lời - Bác biết rồi đấy, mẹ cháu bị viêm khớp nặng nên cứ thời tiết thay đổi là tay chân lại đau nhức.

- Khổ! Cũng chính vì căn bệnh quái ác ấy mà mẹ cháu mới nghỉ làm ở chỗ bác, chứ hồi còn làm ở đây, mẹ cháu là một trong những thợ có tay nghề giỏi nhất đấy! Mà cháu gặp bác có việc gì không?

Hùng nhìn bác Nam ngập ngừng:

- Cháu ... cháu muốn xin vào làm việc chỗ bác được không ạ?

Bác Nam ngạc nhiên nhìn Hùng:

- Thế cháu không muốn đi học nữa hay sao?

Hùng cười, lắc đầu:

- Tại cháu nói chưa rõ nên bác hiểu lầm. Cháu vẫn đi học chứ. Chả là bây giờ đang nghỉ hè, cháu muốn tìm việc làm để có thêm tiền phụ giúp cho mẹ. Hoàn cảnh gia đình nhà cháu như thế nào thì bác biết rồi.

- Mẹ cháu thật có phúc vì có người con hiếu thảo như cháu. Cháu đang tuổi ăn tuổi chơi mà đã phải... - nén tiếng thở dài, bác Nam hỏi - Cháu đã nói với mẹ cháu chưa?

- Cháu muốn hỏi ý kiến bác trước rồi mới nói với mẹ. Nếu cháu được làm ở chỗ bác thì cháu tin mẹ sẽ đồng ý bác ạ - Hùng trả lời.

Bác Nam im lặng, vẻ ái ngại:

- Để bác xem thế nào đã nhé.

Thấy nét mặt thất vọng của Hùng, bác Nam vội nói tiếp:

- Không phải bác không muốn nhận cháu vào làm, nhưng bác phải hỏi thêm mấy chú trên Phòng lao động về việc sử dụng lao động như các cháu, không khéo lại vi phạm pháp luật!

- Cháu thấy nhiều bạn ở tuổi cháu đã đi làm rồi, có sao đâu mà bác lại lo là vi phạm pháp luật - Hùng nói.

Bác Nam đang định trả lời Hùng thì có tiếng gọi ngoài cửa. Đó là cô Mai, người cùng làng. Dựng chiếc xe máy ngoài sân, cô Mai bước vào nhà.

- Chào anh - Lấy tay xoa đầu Hùng, cô Mai nói tiếp - Cậu bé này học cùng lớp với con gái em. Cháu nó cứ suốt ngày khen bạn Hùng học giỏi.

Hùng đỏ mặt, lí nhí: cháu chào cô.

- Trông kìa, con trai mà nhát hơn con gái - Quay sang bác Nam, cô Mai hỏi - Em đến thế này có làm gián đoạn câu chuyện của hai bác cháu không?

- Cô nói gì lạ vậy? Cô ngồi chơi, uống chén nước. Tôi đang khen cháu nó ngoan, không nghỉ hè đi chơi như chúng bạn mà lại đến xin làm việc để có tiền phụ giúp cho gia đình, nhưng tôi còn đang ngại... - bác Nam ngập ngừng.

- Anh ngại điều gì? Nếu cơ sở sản xuất của anh tạo công việc cho các lao động như cháu Hùng thì em nghĩ rất tốt mà - cô Mai nói.

            Bác Nam giãi bày với cô Mai:

- Nhiều lúc nhìn các cháu ở làng mình, do hoàn cảnh kinh tế gia đình phải ra thị xã hoặc lên thành phố kiếm việc tôi băn khoăn lắm. Thực ra tôi cũng rất muốn thu hút các cháu vào làm việc ở cơ sở của mình, nhưng nói thật với cô, tôi ngại điều tiếng lắm, nào là thuê nhân công trẻ để giảm chi phí, nào là bóc lột sức lao động của trẻ em. Hơn nữa tôi cũng chưa rõ pháp luật có cho phép các cơ sở như chúng tôi được nhận các lao động ở độ tuổi 16, 17 không?

- Nếu vì điều đó thì anh không phải ngại - cô Mai đáp - Pháp luật lao động cho phép các cơ sở sản xuất, doanh nghiệp được tuyển lao động chưa thành niên mà.

Bác Nam nhìn cô Mai bật cười:

- Thật đúng là buồn ngủ gặp chiếu manh. Cô là cán bộ Tư pháp trên huyện thì pháp luật cô cứ gọi là biết rõ như trong lòng bàn tay.

- Anh cứ nói quá lên (Cô Mai cười) Nào anh hỏi đi, biết đến đâu em tư vấn đến đấy cho.

- Trước hết cô cho tôi hỏi bao nhiêu tuổi thì là lao động chưa thành niên. Cháu Hùng đây có trong độ tuổi đó không?

- Theo quy định tại Điều 161 Bộ luật Lao động năm 2012 thì lao động chưa thành niên là những người lao động dưới 18 tuổi anh ạ. (cô Mai quay sang Hùng) Còn cháu Hùng đây chắc bằng tuổi con bé nhà cô?

- Dạ, cháu đã bước sang tuổi thứ 16 được hơn 2 tháng rồi cô ạ - Hùng nhanh nhảu trả lời cô Mai.

- À, thế là cháu đã đủ 15 tuổi, như vậy là đủ tuổi lao động tối thiểu mà pháp luật quy định cho người lao động để tham gia vào quan hệ lao động rồi[1].

- Nói như cô thì tôi có thể thuê cháu Hùng làm việc mà không vi phạm pháp luật phải không? - bác Nam tiếp lời cô Mai.

- Vâng. Cơ sở sản xuất của anh thuộc ngành nghề được phép sử dụng lao động chưa thành niên. Còn đối với những công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc chỗ làm việc, công việc ảnh hưởng xấu tới nhân cách của người chưa thành niên thì pháp luật cấm sử dụng họ. Pháp luật lao động còn quy định rõ: không được sử dụng người chưa thành niên sản xuất và kinh doanh cồn, rượu, bia, thuốc lá, chất tác động đến tinh thần và các chất gây nghiện khác[2].

Với tay lấy cái phích đổ thêm nước vào ấm trà, bác Nam nói:

- Đúng là phải quy định như vậy cô ạ, như thế thì mới đảm bảo cho sự phát triển về thể lực, trí lực, nhân cách của các cháu. Vậy các cơ sở sản xuất như chúng tôi có được tuyển lao động dưới 15 tuổi  không cô? Nhiều khi nhìn các cháu còn nhỏ tuổi đã phải bỏ học để kiểm sống, tôi thấy đau lòng.

Uống chén nước chè bác Nam vừa rót, cô Mai thở dài:

- Không ai muốn các cháu đang ở độ tuổi chưa thành niên hay độ tuổi trẻ em phải làm việc cả, nhưng do điều kiện kinh tế khó khăn, nhiều gia đình nghèo vẫn phải cho con em mình đi làm. Thực tế khoản tiền mà các cháu kiếm được cũng giải quyết phần nào cuộc sống của gia đình - nhìn bác Nam, cô Mai nói tiếp - Pháp luật cho phép một số ngành nghề được nhận người lao động từ đủ 13 tuổi đến dưới 15 tuổi làm các công việc nhẹ anh ạ. Thường thì đó là các nghề như nghệ thuật, thể thao, các nghề truyền thống, thủ công mỹ nghệ. Danh mục cụ thể do Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội quy định[3].

- Thế thì xưởng sản xuất mây tre đan của tôi thuộc nghề thủ công mỹ nghệ, như vậy là được phép sử dụng lao động dưới 15 tuổi, phải không cô?

- Vâng - cô Mai trả lời - Nhưng anh lưu ý, do lao động trong độ tuổi này còn non nớt về nhận thức nên pháp luật quy định hợp đồng lao động phải được lập thành văn bản và phải ký với cha mẹ hoặc người đại diện theo pháp luật của các cháu và đương nhiên cũng phải xuất phát từ mong muốn làm việc của các cháu; ngoài ra giờ làm việc cũng phải bố trí để không ảnh hưởng đến giờ học tại trường học của trẻ em; rồi cũng phải bảo đảm điều kiện làm việc, an toàn lao động, vệ sinh lao động phù hợp với lứa tuổi các cháu[4].

- Nghe cô nói tôi càng nung nấu ý định về việc thu hút lao động chưa thành niên, lao động trẻ em vào làm việc ở cơ sở sản xuất của mình. Như vậy tôi vừa giúp các cháu có công việc, có thu nhập chính đáng lại vừa có điều kiện dạy nghề, truyền nghề cho các cháu, góp phần phát triển nghề thủ công nổi tiếng của làng ta.

- Em rất ủng hộ ý định của anh. Anh nên trao đổi thêm với các anh ở Ủy ban xã hoặc trên Phòng lao động để các anh ấy cho thêm ý kiến.

- Cô nói đúng, tôi sẽ gặp các anh ấy. À, cô cho tôi hỏi thêm, vậy người sử dụng lao động khi tuyển lao động chưa thành niên vào làm việc thì phải tuân theo những quy định nào, có khác gì so với khi sử dụng lao động thông thường không?

- Có anh ạ. Do nhóm lao động này chưa phát triển đầy đủ về thể lực, nhận thức, thường yếu thế hơn so với những lao động thông thường nên pháp luật lao động yêu cầu người sử dụng lao động chỉ được sử dụng lao động chưa thành niên vào những công việc phù hợp với sức khỏe và có trách nhiệm quan tâm chăm sóc người lao động chưa thành niên về các mặt lao động, tiền lương, sức khỏe, học tập trong quá trình lao động. Thời giờ làm việc của lao động chưa thành niên cũng khác so với lao động thông thường, đó là không quá 8 giờ trong một ngày và 40 giờ trong một tuần[5]. Ngoài ra còn một số quy định cụ thể khác. Thôi, mai em đi làm qua, em đưa anh Bộ luật lao động vừa mới được ban hành năm 2012, anh đọc để biết rõ hơn.

- Ừ, thế thì tốt quá, cô mang qua cho tôi xem.

Bác Nam quay sang Hùng định nói thì thấy vẻ mặt của Hùng, bác bật cười:

- Từ nãy đến giờ bỏ quên cậu này. Nghe bác và cô nói chuyện chán quá hay sao mà mặt cứ nghệt ra thế?

- Tại hay quá đấy bác ạ! Cứ như cháu đang được học giờ giáo dục công dân ấy, mà đây lại là những kiến thức về pháp luật lao động liên quan tới những người ở độ tuổi cháu. Cô Mai giải thích hay và dễ hiểu như cô giáo cháu ấy!

Cô Mai cười:

- Thế mà lúc đầu cô cứ tưởng cháu ít nói cơ đấy!

- Mai cháu có thể đến chỗ bác làm luôn được không, bác Nam? - Hùng hớn hở hỏi.

- Làm gì mà vội thế! Để bác qua nhà nói chuyện với mẹ cháu xem ý mẹ cháu thế nào đã - bác Nam trả lời.

- Bác Nam nói đúng đấy Hùng ạ - quay sang bác Nam, cô Mai nói tiếp - Pháp luật lao động quy định khi người sử dụng lao động nhận những lao động ở độ tuổi như cháu Hùng vào làm việc, tức là từ đủ 15 tuổi đến dưới 18 tuổi thì phải được sự đồng ý của cha mẹ hoặc người đại diện theo pháp luật của các cháu.

- Tí nữa về nhà cháu sẽ nói với mẹ cháu ngay. Nếu bác bận, thì mai cháu đưa mẹ cháu tới, được không bác? - Hùng hỏi, ánh mắt nhìn bác Nam thúc giục.

Cả bác Nam và cô Mai cùng bật cười vì điệu bộ của Hùng. Bác Nam gật đầu:

- Đến chịu với cậu này! Thôi, được rồi. Đằng nào tối nay bác cũng họp Hội cựu chiến binh, bác sẽ qua gặp mẹ cháu một lúc trước khi đi họp.    

- Tuy hai bác cháu là chỗ thân tình, nhưng trong trường hợp cháu Hùng được mẹ đồng ý cho đi làm thì cũng như khi tuyển các lao động thông thường khác, anh nhớ phải ký hợp đồng lao động với cháu Hùng - cô Mai nhẹ nhàng nói.

- Cô ơi, cháu chỉ làm chỗ bác Nam trong mấy tháng hè thôi thì có phải ký hợp đồng không ạ?- Hùng hỏi.

- Nếu chỉ làm có tính chất tạm thời mà thời hạn dưới ba tháng thì anh và cháu có thể không cần làm hợp đồng bằng văn bản nhưng vẫn phải thỏa thuận cụ thể với nhau về công việc, mức tiền công, thời gian làm việc theo đúng các quy định của pháp luật lao động[6].

- Cô yên tâm. À! mà mải nói chuyện, không hỏi xem cô qua tôi có việc gì?

Cô Mai cười:

- Em thế đấy, cứ nói đến pháp luật là quan tâm ngay, quên luôn các chuyện khác. Bệnh nghề nghiệp mà anh! Em qua đây muốn lấy một số mẫu hàng để gửi vào trong thành phố Hồ Chí Minh cho chị con bác em. Chả là chị ấy mới mở cửa hàng bán đồ thủ công, mỹ nghệ nên muốn có một số mặt hàng truyền thống của quê mình. Nếu bán được, chị ấy sẽ liên hệ với anh để trao đổi trực tiếp.

Bác Nam hồ hởi:

- Gì chứ cái đó thì có ngay. Thôi, cô cứ để xe ở đây, tôi với cô (quaysang Hùng) và cả cháu Hùng nữa cùng sang tham quan xưởng sản xuất của tôi. Bên đó nhiều mẫu hàng hơn để cô lựa chọn.

          Cả ba người vui vẻ bước ra. Nắng chiều đã nhuộm vàng cánh đồng lúa xa xa.  

[1] Khoản 1 Điều 3 Bộ luật Lao động năm 2012.

[2] Khoản 1, 4 Điều 163 Bộ luật Lao động  năm 2012.

[3] Khoản 1 Điều 164 Bộ luật Lao động năm 2012.

[4] Khoản 2 Điều 164 Bộ luật Lao động năm 2012.

[5] Khoản 2 Điều 163 Bộ luật Lao động năm 2012.

[6] Khoản 2 Điều 16 Bộ luật Lao động năm 2012.

329/ KHÔNG ĐỀ 3

Đã khâu bao vết đau  
em không còn nhớ  nổi
trái tim một  thời chaý hết 
trong ngọn lửa  tình anh 

Giật mình sau cơn mơ 
Mình vẫn mình trơ trọi 
hoàng hôn chiều rợn ngợp 
Tìm chi  vầng dương  xa 

 Nhớ biển  cạn,  non   mòn   
 Biết bao giờ tan   bão? 
 em tìm đâu anh hỡi 
 Trái tim em  tội tình...

TN

328 THƠ BÙI KIM ANH

Nhặt trăng

Thuyền thơ thả bến Tây Hồ

Mây vơ vẩn gió hững hờ đợi ai

Tôi là một kẻ quăng chài

Buông câu để kéo một vài ý thơ

Tôi là một kẻ ngẩn ngơ

Bỏ nhà bỏ cửa lên chờ vầng trăng

Một năm có mấy đêm rằm

Một đời có được vầng trăng riêng mình

Biết ai là khách chung tình

Lên Hồ Tây để cho mình có ta

Chú cuội ngồi gốc cây đa

Còn tôi nhặt ánh trăng tà làm thơ

Mảnh thời gian

Chiếc lá chỉ sống có mùa

Nắng chỉ gay gắt quá trưa thì tàn

Ta ngồi vặt mảnh thời gian

Đếm từng con kiến chạy ngang bờ tường

Ngày không anh 

Anh thông minh anh cũng chẳng biết đâu

Cái ngày ấy thật là lạnh lẽo

Cơn gió cuối mùa mỏi mệt

Ngăn em không đến được cùng anh

Chỉ nỗi nhớ quẩn quanh

Thít chặt lại cả niềm mong ước

Anh từng trải anh cũng không biết được

Cái ngày ấy không anh

Nỗi nhớ thì hiền lành

Cách ngăn như bóng đêm bít lối

Anh có về trong tầm với tay em

Ngưỡng cửa

Bên kia ngưỡng cửa là thiên đường

Bên này ngưỡng cửa là ước vọng

Em dựa vào bên này biển sóng

Nghe tiếng mình dồn dập niềm yêu

Ngưỡng cửa đơn sơ đến vô hình

Nhón khẽ bước vượt qua ngăn cách

Bên kia có anh- em sợ

Thiên đường hay địa ngục

Chưa kịp yêu đã chịu đoạ đày

327/ 10 CÂU CHUYỆN PHÁP LUẬT PHỤC VỤ DẠY VÀ HỌC MÔN GIÁO DỤC CÔNG DÂN - 2. Đồng hành cùng yêu thương

Khi những hàng phượng vĩ bắt đầu thắp lên những bông hoa đỏ rực rỡ và tiếng ve sầu kêu náo nức râm ran báo hiệu thì mùa hè đã đến thật rồi. Mùa hè năm nay, nhóm của Vy tích cực tham gia các hoạt động tình nguyện của Trung tâm bảo trợ xã hội thành phố. Một trong ba nội dung chính của dự án “Đồng hành cùng yêu thương” dành cho trẻ em đường phố mà Trung tâm bảo trợ tập trung thực hiện trong hè năm nay là chủ đề “tiếp cận”. Nhiệm vụ chính của các bạn tình nguyện viên như Vy khi tham gia công việc này là làm quen, lấy thông tin từ trẻ em đường phố, rồi tư vấn hướng dẫn, giúp đỡ các em vượt qua những khó khăn của cuộc sống…Nghe công việc có vẻ dễ dàng, song bắt tay vào thực hiện, thấy có thật nhiều khó khăn. Song các bạn của Vy ai cũng rất hào hứng.

Hàng tuần, Vy và Linh – cô bạn gái thân thiết cùng lớp dành ba buổi tối đi dạy học tình nguyện cho trẻ em nghèo và hai buổi đi “tiếp cận” với những đứa trẻ bán vé số, lượm rác, đi xin ăn…trên đường phố. Một hôm, sau khi len lỏi vào các ngõ ngách của thành phố, Vy và Linh đang ngồi nghỉ trên ghế đá ven hồ, có một em nhỏ khoảng 10 tuổi lếch thếch đi đến, chìa cái nón rách ra nói với Vy: “Chị ơi, chị rủ lòng thương cho em xin ít tiền”.

Nhìn vẻ mặt đen đúa, gầy gò đến tội nghiệp của em, Vy rút tờ 20 ngàn đồng trong túi cho cậu bé và hỏi: “Em tên là gì? Sao em phải đi xin ăn, bố mẹ em đâu?”. Còn Linh nhanh nhẹn nắm lấy tay cậu bé và bảo: “Em ngồi xuống đây, kể chuyện cho chị nghe xem nào?”.

Mặt mũi buồn xo, cậu bé đưa tay lên gãi đầu, e dè nói: “Em tên là Tý. Em chẳng biết bố mẹ mình là ai vì em là trẻ mồ côi. Mấy năm trước em được ông Tuấn – ông chủ em nhận về nuôi. Vừa bước chân về nhà ông ấy, em được đám đệ tử của ông đào tạo gần 2 tháng để trở thành ăn xin chuyên nghiệp”.

Hỏi về cách đào tạo ăn xin, Tý chỉ lí nhí trả lời: "Ông cho đệ tử đánh đập bằng roi mây, đánh đến khi nào chân chúng em mất cảm giác, đi khập khiễng mới thôi. Ông ấy bảo làm như vậy để người ta động lòng thương mà cho tiền.

Ngày nào, em cũng bị bắt đi ăn xin, nếu không đạt “định mức” 200 ngàn/đồng/ngày thì em bị đánh bằng roi sắt, có khi bị túm đầu đập vào tường đau lắm…”.

Vy xót xa thương cảm:  “Thế sao em không bỏ trốn hay tố cáo việc làm của ông ta”.

Tý rụt rè: “Em sợ lắm. Em cũng không chịu được cảnh này nữa rồi. Nhưng em không biết phải làm thế nào”.

Linh nghe thấy thế liền nói:  “Thế giờ em đi theo các chị. Các chị dẫn em đến Trung tâm bảo trợ xã hội của thành phố. Các cô chú ở đấy sẽ giúp em”.

Tý sợ hãi: “Nhưng em sợ lắm, ông ấy dọa sẽ đánh, sẽ giết nếu em bỏ trốn”.

Vy cười bảo: “Em đừng lo lắng quá. Pháp luật sẽ bảo vệ em. Việc ông Tuấn lợi dụng trẻ em để trục lợi là một trong những hành vi vi phạm quyền trẻ em và sẽ bị xử phạt”.

Linh tiếp lời Vy: “Theo quy định của pháp luật về bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em, hành vi đánh đập, xâm phạm thân thể, gây tổn hại về sức khoẻ đối với trẻ em; hành vi tổ chức, bắt trẻ em đi xin ăn hoặc cho thuê, cho mượn trẻ em hoặc sử dụng trẻ em để xin ăn thì bị phạt cảnh cáo hoặc bị phạt tiền”.

Nghe thấy thế, Tý ngây thơ hỏi: “Thế liệu ông ấy có bị đi tù không hả chị?”.

Vy trả lời: “Có thể em ạ. Nếu hành vi của ông Tuấn có dấu hiệu phạm tội thì sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Bây giờ em đi cùng các chị về Trung tâm bảo trợ xã hội. Em hãy kể cho các cô chú ở đó nghe về hành vi của ông Tuấn như vừa kể cho các chị đó. Các cô chú ở Trung tâm sẽ báo với cơ quan chức năng để xử lý ông ấy. Không thể để ông ta tiếp tục hành hạ, ngược đãi trẻ em, lợi dụng trẻ em để trục lợi được”.

Linh tiếp lời Vy: “Theo quy định của pháp luật về bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em, hành vi đánh đập, xâm phạm thân thể, gây tổn hại về sức khoẻ đối với trẻ em; hành vi tổ chức, bắt trẻ em đi xin ăn hoặc cho thuê, cho mượn trẻ em hoặc sử dụng trẻ em để xin ăn thì bị phạt cảnh cáo hoặc bị phạt tiền”.

Nhìn vẻ mặt ngây thơ của Tý, Vy âu yếm nói, giọng thật ấm áp: “Em yên tâm. Các cô chú ở Trung tâm tốt lắm. Trung tâm sẽ lo cho em chỗ ăn, chỗ ở và em sẽ được học hành, được dạy nghề…. Em đi theo các chị nhé”.

Tý nhìn các chị bằng ánh mắt đầy tin cậy và vui vẻ gật đầu. Ba chị em cùng nhau đi đến Trung tâm bảo trợ xã hội thành phố.

Sưu tầm 

326 / 10 CÂU CHUYỆN PHÁP LUẬT PHỤC VỤ DẠY VÀ HỌC MÔN GIÁO DỤC CÔNG DÂN -1. Ngoài sân nắng vàng lên rực rỡ.

Từ hồi chị Mai sinh thêm được đứa con trai, anh Mạnh chồng chị mừng lắm. Từ giờ anh có thể “lên mặt” với anh em họ hàng rồi. Đi đâu, anh cũng khoe về “thằng cu, trộm vía giống bố như đúc”. Nhưng cũng có một thực tế là, có thêm con, nhà anh túng thiếu đi thấy rõ. Ba đứa con gái đầu lúc nào trông cũng nheo nhóc. Chị Mai trước đi làm cấp dưỡng cho một trường mầm non, nay do sức khỏe yếu nên nghỉ hẳn ở nhà trông con. Cả nhà chỉ trông vào đồng tiền đi làm thợ xây của anh Mạnh nên khó khăn lắm.

Sắp đến năm học mới, anh Mạnh định cho đứa con gái đầu nghỉ học ở nhà trông em, chỉ cho hai đứa em gái sau đi học. Anh quan niệm đã học hết tiểu học là hoàn thành phổ cập giáo dục rồi. Đứa con đầu phải ở nhà phụ giúp việc vặt cho bố mẹ, vì theo anh Mạnh thì “con gái lớn lên là lấy chồng không cần học hành nhiều làm gì”.

Nghe bố nói thế, nó khóc mếu máo: “Con thích đi học lắm, con không nghỉ học đâu”.

Anh Mạnh quát lên: “Mày học hành làm gì, học rồi cãi bố mẹ cho giỏi chứ gì? Ở nhà trông em. Lớn lên rồi lấy chồng. Đúng là lũ vịt giời. Bé thì ăn hại, lớn thì bay đi”.

Chị Mai nghe thế rớt nước mắt vì thương con, nhưng không biết phảilàm gì hơn vì mọi việc trong nhà xưa nay đều do anh Mạnh quyết định.

Sáng nay, sau khi cho đứa nhỏ ngủ, chị quay ra chuẩn bị cơm trưa cho cả nhà. Tay thì nhặt rau nhưng đầu vẫn cứ nghĩ về con bé lớn. Bà Liên - Tổ trưởng Tổ hòa giải kiêm Chủ tịch Hội phụ nữ xã đi vào cổng lúc nào mà chị vẫn không hay biết. Bà nói to: “Cô Mai đang nghĩ gì mà thần mặt ra thế? Như thế này, có khi trộm vào khuân hết đồ đi mà không biết”.

Chị nghe thế, vội đứng dậy mời bà Liên vào nhà: “Bác sang chơi. Nhà em có gì đâu mà trộm nó vào lấy chứ”.

Bà Liên thư thả ngồi xuống ghế, đặt cái túi lên bàn rồi hỏi: “Chú Mạnh có nhà không cô?”.

Rót chén nước mời bà Liên, chị Mai trả lời: “Nhà em đi công chuyện từ sáng rồi. Thế có gì không bác?”.

Thoáng chút đắn đo, rồi bà Liên tiếp lời: “Tôi qua nhà hỏi xem, nghe đâu cô chú định cho cái Minh nghỉ học phải không?”.

Chị Mai rơm rớm nước mắt: “Thật ra chúng em có muốn thế đâu, nhưng dạo này nhà em túng quá, không có điều kiện cho cháu nó đi học tiếp. Với lại bố cháu cứ nói, con gái không cần học hành nhiều”.

Bà Liên phân tích: “Cô chú mà quan niệm như thế là sai lầm đấy.“Gia đình nên cho cháu tiếp tục đi học. Ít ra thì cũng phải hoàn thành phổ cập giáo dục, tức là học hết lớp 9 chứ. Có cái chữ sau này dễ kiếm công ăn việc làm hơn.Bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em trước hết là trách nhiệm của những người làm cha mẹ. Chẳng thế mà nhà nước đã ban hành cả một đạo luật riêng về bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em”.

Bà Liên lấy trong túi ra cuốn sách, lật giở vài trang, rồi chỉ cho chị Mai xem:“Đây cô xem này, Luật bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em cấm người lớn cản trở việc học tập của trẻ em, nên việc cô chú định không cho con đi học nữa là sai đấy”.

Bà Liên lấy trong túi ra một số tờ gấp có in màu và hình ảnh rất đẹp đưa cho chị Mai, rồi nói tiếp: “Đợt này, Hội phụ nữ xã tổ chức tuyên truyền, phổ biến đến các hộ gia đình trong xã về quyền của trẻ em theo quy định của  pháp luật hiện nay, để các gia đình tăng cường hơn nữa việc bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em”.

Chị Mai mở các tờ gấp bà Liên đưa và xem, rồi nói: “Em không ngờ pháp luật lại quy định cụ thể như thế bác ạ. Bác xem này, Luật quy định rõ cha mẹ có nghĩa vụ và quyền thương yêu, trông nom, nuôi dưỡng, bảo vệ lợi ích hợp pháp của con, tôn trọng ý kiến của con; chăm lo việc học tập và giáo dục để con phát triển lành mạnh về thể chất, trí tuệ và đạo đức, trở thành người con hiếu thảo của gia đình, công dân có ích cho xã hội”.

“Đúng đấy cô ạ”. Lấy tay chỉ vào tờ gấp, bà Liên nói: “Điều 34 Luật hôn nhân và gia đình năm 2000 còn quy định cha mẹ không được phân biệt, đối xử giữa các con”.

Thấy chị Mai có vẻ ngẫm nghĩ, bà Liên nói thêm: “Hiện nay, Nhà nước và xã hội không thừa nhận sự phân biệt đối xử giữa các con, giữa con trai và con gái. Điều 18 Luật bình đẳng giới quy định rõ con trai, con gái được gia đình chăm sóc, giáo dục và tạo điều kiện như nhau để học tập, lao động, vui chơi, giải trí và phát triển. Hơn nữa, việc học của các cháu được Nhà nước miễn phí, hỗ trợ nhiều khoản, nhất là đối với những gia đình khó khăn nên anh chị không phải lo”.

Chị Mai nghe có vẻ hiểu ra nên trả lời: “Để em về nói với nhà em, bác ạ. Em cũng thương cháu lắm, cũng muốn cho cháu được đi học cho bằng bạn, bằng bè. Chúng em sẽ cố gắng hết khả năng của mình cho các cháu ăn học.Thằng cu con này lớn hơn một chút, em sẽ đi làm, kiếm thêm tiền phụ chồng nuôi dạy các con...”.

Bà Liên nghe chị nói thế, cười vui vẻ: “Mai cô chú đi mua ngay hồ sơ cho cháu nhập học. Hội phụ nữ xã sẽ hỗ trợ thêm sách vở cho cháu. Gia đình là trường học đầu đời của con trẻ. Hãy dành những gì tốt đẹp nhất cho con mình. Gia đình phải thực sự là tổ ấm, là nơi nuôi dưỡng, hình thành nhân cách trẻ thơ”.

Chị Mai và bà Liên không biết rằng anh Mạnh đã về và nghe hết câu chuyện của hai người. Sáng nay xong công việc, anh về sớm. Thấy bà Liên, anh không vào nhà vì muốn tránh mặt bà. Chả là, mấy hôm trước anh ra Ủy ban làm cái giấy khai sinh cho thằng cu, tình cờ gặp bà Liên ở đó. Bà ấy đã hỏi anh về việc anh không cho con bé lớn tiếp tục đi học. Anh chỉ ậm ừ trả lời cho xong, bụng thầm nghĩ: sao cái bà này cứ thích xen vào chuyện riêng của nhà người ta thế. Tránh mặt bà Liên nhưng anh Mạnh vẫn muốn xem bà ấy nói những gì với vợ mình nên anh đã lẳng lặng đứng ngoài nghe. Những điều bà Liên nói làm anh giật mình vì không nghĩ rằng việc mình làm đã vi phạm pháp luật – mà điều này thì anh rất sợ. Ngẫm những điều bà ấy nói, anh thấy cũng rất đúng. Dù hoàn cảnh kinh tế gia đình có khó khăn nhưng thật ra cũng không đến mức con anh không thể đi học được. Nó vẫn ước mơ sau này được làm cô giáo như chị Khánh con bác Tâm hàng xóm hay làm kỹ sư nông nghiệp như cô Lan con ông Hoạt ở đầu xóm. Nhớ đến ánh mắt buồn bã của con trong những ngày vừa qua, anh thấy mình như chợt tỉnh cơn mê.

“Phải sửa sai ngay thôi. May mà còn tuần nữa mới khai giảng năm học mới, chắc vẫn còn kịp làm thủ tục cho con nhập học”. Nghĩ đến đây, anh thấy lòng mình nhẹ nhõm hơn. Anh tự tin bước vào nhà.

Ngoài sân nắng vàng lên rực rỡ.

Sưu tầm 

325/. NHỮNG CÂU CHUYỆN VỀ KỸ NĂNG SỐNG

Mộc Nhân st

                          

1. Một cậu học trò lớp ba viết trong bài tập làm văn rằng cậu muốn trở thành một diễn viên hài. Người bố chê: “Không có chí lớn”, còn thầy giáo nói: “Thầy chúc em mang tiếng cười cho toàn thế giới”.

* Chúng ta nên khuyến khích, cổ vũ hơn là đặt ra những yêu cầu quá cao đối với trẻ con. Hơn thế, chúng ta hãy mở rộng khái niệm thành công để trẻ con thoải mái tung đôi cánh ước mơ của mình.

2. Ăn cơm xong, mẹ và con gái rửa chén bát trong bếp, bố và con trai ngồi xem ti vi. Bỗng nhiên có tiếng đổ vỡ dưới bếp, sau đó im bặt. Con trai nói: “Con biết chắc mẹ vừa làm bể chén bát”, bố hỏi: “Tại sao con chắc như thế?”, con trai trả lời: “Vì không nghe tiếng mẹ la”.

* Chúng ta luôn đánh giá người khác và đánh giá bản thân qua những tiêu chuẩn nào đó, thường khó khăn với người khác nhưng lại rất dễ dãi đối với mình.

3. Người ăn mày nói: “Bà có thể cho tôi xin một ngàn không?”, người qua đường trả lời: “Nhưng tôi chỉ có năm trăm”, người ăn mày bảo: “Vậy bà thiếu tôi năm trăm nhé”.

* Lòng tham đã che mất thái độ biết ơn.

4. Người vợ đang nấu ăn trong nhà bếp, người chồng đứng bên cạnh nhắc nhở: “Cẩn thận, coi chừng khét!”, “Sao em bỏ ít muối thế?, “Ơi kìa, nước đã sôi rồi, em cho thịt vào đi”. Người vợ bưc bội: “Anh làm ơn đi ra ngoài giùm em! Em biết nấu ăn mà!”. Người chồng mỉm cười: “Ừ, có ai bảo em không biết nấu ăn đâu. Anh chỉ muốn em hiểu được cảm giác của anh như thế nào khi đang lái xe mà em ngồi bên cạnh cứ lải nhải”.

* Học cách thông cảm người khác không khó, chỉ cần chúng ta đặt mình vào hoàn cảnh của người khác.

5. “Khu nhà tôi vừa dọn về một ông hàng xóm bất lịch sự. Tối hôm qua, đã gần một giờ sáng rồi mà ông ta còn qua đập cửa nhà tôi rầm rầm”.

“Thế anh có báo cảnh sát không?”.

“Không, tôi mặc kệ ông ta, xem ông ta như thằng điên vì lúc ấy tôi đang tập thổi kèn saxophone”.

* Chúng ta lại thường ít khi thấy mình sai, nhưng lại dễ dàng thấy người khác sai.

6. Hai cha con đi ngang qua một khách sạn 5 sao. Trông thấy một chiếc xe hơi xịn rẽ vào, cậu con trai nhận xét: – Những người ngồi trên chiếc xe ấy đều có trình độ học vấn rất thấp!
Người cha ôn tồn đáp lại: – Người vừa phát biểu câu ấy là người hiện trong túi không có lấy một đồng xu!

* Con người thường có thái độ “ghen ăn tức ở”, khi nói ra điều gì, nhận xét việc gì đều thể hiện trình độ và “đẳng cấp” của mình. Bởi vậy hãy thận trọng!

7. Có hai đoàn khách nước ngoài đến tham quan một địa điểm du lịch sinh thái. Do trời mưa nên đường dẫn vào khu “Kỳ hoa dị thảo” lầy lội. Người hướng dẫn của đoàn thứ nhất bảo: “Xin lỗi quý khách, chúng ta không thể đi tiếp”. Còn người hướng dẫn đoàn thứ hai suy nghĩ một thoáng rồi nói: “Để quý khách thấy rằng việc tìm kiếm kỳ hoa dị thảo khó khăn như thế nào, ban giám đốc công ty đã cố tình tạo con đường lầy lội cho quý khách có thêm cảm xúc thực tế”.

* Hoàn cảnh khác nhau, quan điểm khác nhau sẽ nhìn một sự vật không giống nhau. Nếu bạn chịu suy nghĩ thì quyền quyết định hoàn cảnh nằm trong tay bạn.

8. Một phụ nữ vào tiệm kim hoàn, trông thấy hai chiếc vòng đeo tay giống nhau như đúc, một chiếc giá 2 triệu, một chiếc giá 20 triệu. Không chần chừ, bà ta liền lấy chiếc 20 triệu vì nghĩ rằng đắt tiền chắc chắn sẽ là đồ tốt. Khi vừa quay lưng bước đi, bà nghe nhân viên nói với nhau: “Không ngờ chỉ vì đính sai bảng giá mà chúng ta lời đến 18 triệu đồng!”.

* Hãy xem, lắng nghe và kiểm định, đừng chủ quan, tin vào suy nghĩ của mình mà lầm to.

9. Hai vợ chồng vào xem triển lãm tranh của các họa sĩ trẻ, trong đó có một bức tranh của con trai họ. Người vợ đi rất nhanh, mắt chỉ kịp lướt vào tên của tác giả ở mỗi bức tranh nên không thấy chồng đâu, quay lại tìm. Người chồng đang đứng trước một bức tranh say sưa ngắm nhìn. Bức trang ấy lúc nãy người vợ đã xem qua. Bà bực bội nói: “Ông đứng đó làm gì vậy? Sao không đi tìm bức tranh của con mình?”. Người chồng quay sang nhìn vợ: “Đây là tranh của con mình nè, nó quên ký tên trên bức tranh”.

* Trong cuộc sống, có người chỉ lo chạy băng băng nên đã không thể tìm thấy thứ mình cần tìm.

10. Tại buổi lễ tốt nghiệp ở một trường cấp hai, thầy hiệu trưởng đọc tên học sinh xuất nhất trong năm học. Đọc đến lần thứ ba mà vẫn không thấy ai đi lên sân khấu. Thầy hiệu trưởng nhìn xuống, hỏi cậu học sinh xuất sắc đang bình thản ngồi bên dưới:

-Em không nghe thầy gọi tên à?

Cậu học sinh đứng lên, lễ phép:
          -Dạ, thưa thầy em đã nghe. Nhưng em sợ các bạn chưa nghe thấy ạ!

* Chúng ta luôn giáo dục con em mình phải cố gắng học thật giỏi, nhưng lại ít khi dạy các em tính khiêm tốn.

11. Có một vị quân vương nuôi vài con khỉ trong nhà. Anh ta luyện cho chúng cách nhảy múa, và mặc cho chúng những bộ quần áo tuyệt đẹp, đeo cho chúng những chiếc mặt nạ hình mặt người. Khi lũ khỉ nhảy múa trông rất giống như người thật. Một ngày kia, vị quân vương bắt bọn khỉ nhảy múa cho các triều thần thưởng thức. Diễn xuất điêu luyện của lũ khỉ đã nhận được nhiều tràng vỗ tay khen ngợi. Nhưng trong số các triều thần, có một vị đã cố ý làm rơi một trái chuối trên sàn nhà. Những con khỉ thấy vậy đã tháo lớp mặt nạ, lao vào để tranh nhau trái chuối. Kết quả là cuộc trình diễn tinh vi của lũ khỉ đã trở thành trò chế giễu cho mọi người.”

          * Bản tính của khỉ không thể thay đổi dù đã được học nhảy múa và đeo mặt nạ. Khỉ vẫn là khỉ, nhìn thấy trái chuối sẽ lộ nguyên hình. Con người ta hàng ngày không phải đang đeo những chiếc mặt nạ để đóng các vai và để biểu diễn trên sân khấu của cuộc đời hay sao? Những chiếc mặt nạ mà con người đang đeo làm chúng ta không thể đề phòng và lường trước được nhiều tình huống. Do vậy khả năng nhận biết được những chiếc mặt nạ cũng là một kỹ năng sống quan trọng mà chúng ta cần rèn luyện.

324/ NHỮNG VÒNG XE NGÀY XƯA

                                                      Lê Nguyễn

Em ngược gió đạp xe về kí ức

Cánh hoa tràm vàng trong gió xoay

Cánh hoa vàng trút vào đêm rưng rứt

Sáng một khoảng trời ngày xưa xa xôi…

Ôi ngày xưa những vòng xe quay quay

Anh chở đằng sau hồn nhiên, nhí nhảnh

Em không biết giấu giọng cười trong lanh lảnh

Những con phố già cũng tươi trong hoàng hôn.

Có những ngày giá buốt mùa đông

Anh chở tình yêu vào đêm của Chúa

Lộng lẫy Nô-en đón phước lành đôi lứa

Em vô tư tựa vào bình yên.

Những vòng xe đạp suốt mùa trăng

Đạp vào đêm từ bi của Phật

Đôi mắt cháy trong đêm là rất thật

Nên lời kinh cầu không biết đọc cho nhau.

Những vòng xe ngày xưa về đâu

Giọt mưa đếm bao lần cây số

Anh chẳng biết  mồ hôi trong áo

Chiếc dù nghiêng trong chiều đẫm khát khao

Chiếc dù nghiêng một màu tím xôn xao

Em mơ mộng về một ngôi nhà xa lắc

Ở nơi đó hút tầm con mắt

Hình như là không có bóng anh…

Ôi ngày xưa! Ngày xưa! Ngày xưa!

Em mải miết đạp về đâu xa lắm

Ở nơi đó có bàn tay chưa nắm

Sao chẳng thể nào đi hết những ngày xưa.

                                         LN(Hiệp Đức)