Nguyễn Thị Thúy Hồng (GD&TĐ)
Trong vòng nửa tháng qua, 2 bài văn thuộc dạng “có vấn đề” của học
sinh lớp 7 và lớp 10 ở Hà Nội đã trở thành tâm điểm chú ý của dư
luận, tạo ra những cuộc tranh luận khá sôi động trên các trang báo
mạng. Nhiều cán bộ quản lý cho rằng, đây cũng là việc làm cần
thiết để giáo viên tiếp thu một cách có chọn lọc các ý kiến đóng
góp hữu ích cho chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm. Tuy
nhiên, hầu hết các ý kiến chỉ tập trung ở chất lượng làm văn của
học sinh cũng như điểm số mà bỏ qua lời phê của giáo viên ở từng
bài văn nêu trên.
Trước
hết, xin hãy quan sát lời phê ở bài văn của em học sinh lớp 7 nhập
vai Cám kể chuyện Tấm Cám. Toàn lời phê (bằng mực đỏ) như sau:
-Chữ nghĩa cẩu thả.
-K biết cách làm bài NLXH.
-NV cám của em đáng sợ quá !
Không
mấy khó khăn để bạn đọc có thể nhận ra, ngay ở dòng thứ nhất của
lời phê đã xuất hiện mâu thuẫn: cô đánh giá học sinh chữ nghĩa cẩu
thả nhưng chính cô lại viết tắt bừa bãi, không theo nguyên tắc nào (K,
NV, NLXH) Tệ hại hơn nữa, cô còn không viết hoa tên riêng của nhân vật
(Cám)
Lỗi
chính tả này nếu học sinh mắc phải cũng không thể chấp nhận, huống
gì người mắc lỗi lại là cô giáo. Ở dòng thứ hai, cô phê học sinh
không biết cách làm bài nghị luận xã hội (NLXH), trong khi đề cô ra
có 3 yêu cầu. Lẽ ra cô phải chỉ rõ bài tập số mấy học sinh không
biết làm bài NLXH.
Ở
dòng thứ ba “ NV cám của em đáng sợ quá!”, thì sự đáng sợ của Cám,
nhân vật phản diện trong bài văn đã chứng tỏ em học sinh (HS) đáp ứng
đúng yêu cầu ở đề ra của cô. HS sẽ hiểu như thế nào về lời phê này?
Nhân vật Cám đáng sợ thì HS đáng được khen hay là chê? Có người còn
nói, Cám không đáng sợ thì đáng thương hay sao?
Tóm
lại, cả 3 dòng trong lời phê của cô giáo ở bài văn của em HS nhập vai
Cám đều không thể chấp nhận, không những thế còn gây tác dụng ngược
cả về mục đích rèn câu, chữ và khả năng sáng tạo.
Ở
lời phê trong bài làm của em HS hiểu nhầm vể “ canh gà Thọ Xương”,
chỉ có một dòng, gồm 3 ý. Nguyên văn lời cô phê như sau: “*Có ý thức
làm bài; song cần rèn chữ viết, diễn đạt nhiều hơn”.
Lời
phê này chủ yếu rơi vào tình trạng chung chung, đơn giản. Từ chỗ
thiếu sự đầu tư, suy nghĩ kỹ trước khi “bút phê”, cô cũng đã rơi vào
tình trạng diễn đạt “tối nghĩa”:
Về
ý thứ nhất trong lời phê, người ta dễ đặt câu hỏi: chẳng lẽ cô giáo
ra đề HS lại không có ý thức làm bài?
Ý
thứ hai (cần rèn chữ viết) được nhập luôn với ý thứ ba (diễn đạt
nhiều hơn) bằng một dấu phảy. Người trong nghề có thể hiểu ý cô
muốn nói: cần rèn chữ viết và rèn cách diễn đạt nhiều hơn.
Nhưng vẫn có thể dẫn đến sự hiểu nhầm là cần phải diễn đạt
(ý tưởng) nhiều hơn nữa.
Đổi
mới phương pháp dạy và học trong nhà trường hiện nay rất chú trọng
tới đổi mới cách đánh giá, cho điểm. Bộ Giáo dục và Đào tạo đã
chỉ đạo rất sát nhiệm vụ này, cũng như các đơn vị, trường học đã có
nhiều hội nghị, hội thảo bàn về kinh nghiệm đánh giá, cho điểm HS.
Đánh giá đúng thể hiện qua lời phê và điểm số không chỉ để đảm bảo
sự công bằng mà còn giúp HS định hướng được sự rèn luyện.
Ở 2
lời phê dẫn ra làm minh chứng nêu trên, GV thiếu chuẩn mực nên dẫn tới
sự cho điểm cũng không chính xác; không những thế còn đánh mất tác
dụng rèn cho HS về kỹ năng câu, chữ, diễn đạt.
Phổ
biến hơn cả hiện tại là lời phê vào học bạ của HS thường đại khái,
qua loa (chẳng hạn: Đạo đức: Tốt; Học lực: Khá;…). Nếu như lời phê của
GV trong bài tập, bài kiểm tra của HS có tác dụng bổ trợ kiến thức, rèn kỹ năng
thì lời phê trong học bạ lại có tính cách giáo dục HS về nhân cách.
Thế
hệ chúng tôi, nhiều người vẫn còn lưu trong ký ức nguyên vẹn lời phê
của thầy cô giáo hồi còn học ở trường phổ thông. Những lời phê chi
tiết cả khi nêu ưu điểm và nhược điểm; chẳng hạn như “ Rất đáng khen,
cần phát huy em nhé”; hoặc là “ Cố gắng hơn ở lần sau em nhé.”. Và
tôi cho rằng, sự trưởng thành của HS là từ những lời phê như thế.
Tiếc thay, nhiều GV hiện nay còn xem thường lời phê của mình.
Nên
chăng, các trường phổ thông cần đi sâu vào bàn bạc, trao đổi kinh
nghiệm về lời phê, bao gồm lời phê ở bài kiểm tra và lời phê trong
học bạ của học sinh; lấy đó làm một trong những tiêu chí đánh giá
về năng lực, trách nhiệm người thầy. Tin rằng, việc làm này sẽ cải
thiện đáng kể chất lượng giáo dục.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét